Nazwa gatunkowa: Fiołek polny - Viola arvensis Murray

Inne nazwy: Bratek polny

Rodzina: Fiołkowate - Violaceae


Fiołek polny Viola arvensis

Fiołek polny - Viola arvensis

Morfologia:

Wysokość: 10-30 cm, jeżeli roślina ma podporę i dobre warunki to może osiągnąć wysokość nawet 60-80cm.

Kwiaty: wyrastają z kątów liści na szypułkach dwu- trzykrotnie dłuższych od liści. Kwiaty długości 1-1,5cm, symetrii grzbiecistej. Działki kielicha kształtu lancetowatego, spiczastego z przedłużeniami. Korona pięcio-płatkowa, płatki są krótsze od działek kielicha lub tej samej długości, koloru jasnożółtego. Ostroga, a czasem i górne płatki są fioletowe. .

Owoce: jajowata, naga torebka.

Łodyga: płożąca lub podnosząca się, często bogato rozgałęziona.

Liście: ogonkowe, jajowato-eliptyczne, dolne bardziej okrągłe, długości 1-2cm, karbowane. Przylistki są pierzastodzielne, z odcinkiem szczytowym dużym, jajowatym lub lancetowatym i karbowanym.

Nasiona: podługowato-jajowate, długości 1,5-2,0 mm, koloru żółtego lub żółtobrunatnego, nieco błyszczące. Liczba nasion z jednej rośliny wynosi około kilku tysięcy. W glebie zachowują zdolność kiełkowania przez kilka lat.

Korzenie: słaby korzeń palowy.


Biologia:

Typ: Roślina jednoroczna lub dwuletnia. Terofit.

Kwitnienie: Kwiecień - Październik.

Rozmnażanie: Generatywnie poprzez siew nasion. Nasiona roznoszone są przez mrówki (myrmekochoria) lub wydalane z odchodami zwierząt, ponieważ nie są trawione.


Ekologia:

Zasięg terytorialny: Europa, Azja, od niżu do pogórza.

Siedliska: Łąki, pola, skraje lasu, przydroża, ugory, odłogi.

Fiołek polny zaliczany jest do chwastów upraw. Zachwaszcza zboża ozime i jare, kukurydzę, rośliny strączkowe oraz okopowe.


Uprawa/Ochrona:

Stanowisko: Słoneczne lub półcieniste


Zastosowanie:

Kwiaciarstwo: Roślina ozdobna. Sadzona jest na trawnikach lub w części frontowej małych założeń ogrodowych.

Zielarstwo:Roślina lecznicza.

Surowiec zielarski:

Ziele fiołka polnego - Herba Violae (Herba Violae arvensis).

Surowiec zawiera:

Alkaloidy, barwniki (karotenoid wiolaksantyna, antocyjanina wiolanina), flawonoid (rutyna), ester metylowy kwasu salicylowego, cukry, śluzy, kwas winnowy, garbniki, saponiny.

Działanie:

Ziele stosowane jest jako środek wykrztuśny, tonizujący, wymiotny, napotny, osłaniający, poprawiający przemianę materii.


Zdjęcia:

Fiołek polny Viola arvensis Fiołek polny Viola arvensis

Fiołek polny - Viola arvensis

okaz zielnikowy

Fiołek polny - Viola arvensis

okaz zielnikowy

Fiołek polny Viola arvensis Fiołek polny Viola arvensis

Fiołek polny

Fiołek polny

Fiołek polny Viola arvensis

Fiołek polny


Odmiany i gatunki pokrewne:

bratki na kwietnikuBratek ogrodowy Viola xwittrockiana Gems. - roślina ozdobna
Fiołek polnyFiołek afrykański Saintapulia ionantha - ozdobna, roślina doniczkowa
Fiołek trójbarwnyFiołek trójbarwny - Viola tricolor L. - roślina ozdobna oraz lecznicza
Fiołek pachnącyFiołek pachnący Viola odorata L. - roślina ozdobna i lecznicza

Źródło:
  1. Frantisek Cincura, Viera Ferakova, Jozef Majovsky. 1990. Pospolite rośliny środkowej Europy. PWRiL, Warszawa.
  2. Jakub Mowszowicz. 1985.Przewodnik do oznaczania krajowych roślin zielarskich. PWRiL, Warszawa.