Nazwa gatunkowa: Lipa drobnolistna - Tilia cordata Mill. [1]

Inne nazwy: Tilia parvifolia Ehrh. [1]

Rodzina: Lipowate - Tiliaceae [1]


Lipa drobnolistna podczas kwitnienia Tilia cordata during inflorescece

Lipa drobnolistna

Podczas kwitnienia

Kraków, 23.6.2016

Morfologia

Wysokość: do 30 m [1].

Pokrój: drzewo o regularnej, choć zmiennej gęstej, jajowatej, szerokojajowatej, kulistej koronie. Drzewa rosnące pojedynczo osiągają szeroką, wielopienną, dekoracyjną koronę [1].

Kwiaty: zabarwione na żółto lub biało, obupłciowe, zebrane po 5-9 sztuk w wyprostowane lub przewisające kwiatostany. Płatków korony 5, działek kielicha 5, słupek 1, pręcików wiele. Charakterystyczny kwiat lipy składa się osadki, do której przytwierdzona jest języczkowata, zielono-żółta osadka. Kwiaty wydzielają intensywną i przyjemną woń. Kwiaty wybitnie miododajne i chętnie odwiedzane przez owady zapylające [1].

Owoce: niewielkie orzeszki, o średnicy do 6 mm, zawierające 1-3 nasion, o cienkiej łupinie, nieznacznie żeberkowane, nagie lub owłosione [1] .

Pień/Pędy: Pędy nagie, o małej średnicy, barwy czerwonej lub oliwkowobrązowej, z połyskiem [1]. Pączki tępo zakończone, z 2-3 łuskami okrywającymi [1].

Liście: ułożone skrętolegle, wyrastające pojedynczo, opadające na zimę. Blaszka liściowa zwykle jest niesymetryczna, okrągława, długości 3-6 cm, u podstawy sercowato wcięta, od góry ciemnozielona, matowa, od spodu jaśniejsza, o piłkowanym brzegu. Po spodniej stronie liści w kątach nerwów znajdują się rdzawe włoski [1] Liście lipy wcześnie i obficie rozwijają się na wiosnę [1].

Nasiona:

Kłącze:

Korzenie:


Biologia

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia, długowieczna, żyje 300-500 lat, zimuje w polskich warunkach [1].

Typ rośliny: drzewo[1].

Kwitnienie: od początku lipca (VII), kwitnie później od lipy szerokolistnej [1].

Rozmnażanie: generatywnie poprzez wysiew owoców i nasion, wegetatywnie poprzez okulizację i szczepienie [1].

Siła wzrostu: lipa na początku, za młodu wykazuje niewielkie przyrosty, lecz w miarę upływu czasu osiąga znaczne rozmiary[1].


Ekologia

Pochodzenie:

Zasięg terytorialny: Europa, Azja Zachodnia, Kaukaz. W Polsce coraz rzadziej spotykany gatunek w naturalnym środowisku [1]

Siedliska: lasy, pojedynczo lub w niewielkich grupach [1]

Gatunek występujący w Polsce w stanie dzikim [1].


Uprawa

Stanowisko:

Podłoże: żyzne, głębokie, wilgotne, lessy, mady, czarnoziemy. Lipa drobnolistna ma mniejsze wymagania glebowe od lipy szerokolistnej [1]. Lipy są w stanie urosnąć na prawie każdej glebie. Na przykład na ubogich, piaszczystych, częstochowskich glebach lipy sobie dobrze radzą [1,2].

Nawadnianie:

Nawożenie:

Rozmnażanie: lipy rozmnaża się zwykle poprzez wysiew nasion. Zaleca się roczną stratyfikację nasion lub bezpośredni wysiew tuż po zbiorze. W celu rozmnożenia wartościowych odmian stosuje się okulizację, rzadziej szczepienie.

Lipy nie powinno się sadzić w miastach, ponieważ źle reaguje na zasolenie gleby, jednakże lipa jest dość odporna na suszę i warunki miejskie. W przypadku silnego oddziaływania warunków miejskich (susza, wysokie temperatury) lipy mogą być porażane przez szkodniki : przędziorki, mszyce oraz szpeciele i tracić liście. Gatunki lip polecane do nasadzeń miejskich to T. tomentosa i T. varsaviensis[1]

Lipy są mało wrażliwe na przesadzanie. Przy przesadzaniu większych osobników należy pamiętać o dobrym zabezpieczeniu bryły korzeniowej i zapewnieniu optymalnych warunków do regeneracji w nowym miejscu [1]

Lipy można formować w szpalery i przycinać, przez co później obficie odbijają i tworzą kuliste korony [1]


Zastosowanie

  • Zielarstwo roślina lecznicza
  • Dendrologia; Szkółkarstwo ozdobne: jako podkładka pod inne lipy, na żywopłot (rzadko stosowana), drzewo alejowe, sadzone często przy drogach i chodnikach, a także w parkach, placach zabaw, boisk. Dawniej lipy były powszechnie sadzone na wsiach przy budynkach gospodarczych, a także przy kościołach i dworach, przez co stały się nieodłącznym elementem wiejskiego krajobrazu [1,2]
  • Pszczelarstwo: Roślina miododajna - lipa jest źródłem dużej ilości nektaru, pyłku i spadzi[1]
  • Snycerstwo - rzeźbienie [1]
  • Produkcja przedmiotów wykonanych z drewna: instrumenty, meble, buty, deski. [1]

Pszczelarstwo

Lipa jest cennym gatunkiem miododajnym. Dawniej sadzono lipy na wsiach i dworach głównie ze względu na pozyskiwanie miodu. Z 1 ha zwartego lasu lipowego (Baszkiria) można zebrać 1458 kg, co daje 802 kg miodu [1].


Ciekawostki:

Kiedyś wyrabiano z drewna lipowego różne przedmioty do użytku w gospodarstwach domowych np. sztućce, dzieże, niecki, beczki, skrzynie, szufle, koryta. Łyko lipy służyło dawniej do wyplatania koszy, ma i butów [1].

W Krakowie aleje lipowe można spotkać przy ulicy Władysława Broniewskiego (w pobliżu domu Handlowego Wanda) . W Częstochowie aleja ciętych lip znajduję się na ulicy świętego Kazimierza (DK43). Piękną aleję lipową można podziwiać w Kalwarii Zebrzydowskiej na ulicy 3 maja [2]

W Polsce prowadzone były prace badawcze nad nowymi odmianami lipy drobnolistnej prowadzone przez S. Wrzesińskiego i A. Wróblewskiego, ale badania nie zostały ukończone [1].


Zdjęcia:

Lipa drobnolistna podczas kwitnienia Tilia cordata during inflorescece
Lipa drobnolistna podczas kwitnienia Tilia cordata during inflorescece

Lipa drobnolistna

Lipa drobnolistna

Lipa drobnolistna podczas kwitnienia Tilia cordata during inflorescece

Lipa drobnolistna


Odmiany, gatunki pokrewne i rośliny podobne:

Lipa amerykańska Tilia americana L., T. glabra Vent. [1]
Lipa długoogonkowa Tilia petiolaris DC., T. tomentosa var. petiolaris Kirchn. [1]
Lipa holenderska, pośrednia Tilia intermedia DC., T. x europaea L., T. vulgaris Hayne, T. Hollandica K. Koch. [1]
Lipa krymska Tilia x euchlora K. Koch. [1]
Lipa japońska Tilia japonica (Miq.) Simonk., T. cordata var. japonica (Miq.) [1]
Lipa Maksimowicza Tilia maximowicziana Shiras. [1]
Lipa srebrzysta, węgierska Tilia tomentosa Moench., T. argentea DC., T. alba Ait. [1]
Lipa szerokolistna Tilia platyphyllos Scop. [1]
Lipa warszawska Tilia x varsaviensis R. Kobendza [1]

Źródło:
  1. Bugała W. 1991. Drzewa i krzewy dla terenów zieleni. PWRiL, Warszawa.
  2. Doświadczenia i obserwacje własne: Aleksander Skrzyński.

Logo internetowy ogród

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka)

Skomentuj jako pierwszy