Nazwa gatunkowa: Mniszek lekarski - Taraxacum officinale F. H. Wigg. [6,7]

Inne nazwy:

Rodzina: Astrowate - Asteraceae [6], dawniej Złożone - Compositae


Mniszek lekarski Taraxacum officinale

Mniszek lekarski

Morfologia:

Wysokość: pod 5 do 50 cm [6].

Kwiaty: zebrane w kwiatostan nazywany koszyczkiem, który jest średnicy 2-3 cm. Kwiaty języczkowe są żółte, obupłciowe kwiaty [6]. Czasami kwiatostany mogą mieć nietypową morfologię: kilkanaście pozrastanych ze sobą, lub nieprawidłowo wykształcone - dysmorfia prawdopodobnie jest związana ze środkami chemicznymi stosowanymi w rolnictwie oraz ogrodnictwie [4].

Owoce: owocostan to kula puchu rozlatująca się po dmuchnięciu. Owocem jest podłużnie żeberkowana, brodawkowana niełupka z dzióbkiem oraz puchem kielichowym [zb. 6]

Łodyga: pęd kwiatostanowy zakończony koszyczkiem. Po złamaniu się pędu kwiatostanowego wydziela się biały sok mleczny []. Kwiatostan wyrasta na szczycie łodygi kwiatostanowej, która jest bezlistna obła, pusta w środku - dęta [6]

Liście: wytwarza przyziemną rozetę liściową [6], z której wyrastają pędy kwiatostanowe. Liście są wielopostaciowe, lancetowate, podzielone lub haczystodzielone, płytko lub głęboko powcinane.

Nasiona:

Korzeń: mniszek posiada zazwyczaj jeden korzeń palowy [6], prosty lub czasami powyginany w zależności od miejsca, w którym roślina rośnie. Korzenie grubości do 2 cm, koloru szarobrunatnego. Korzeń dość głęboko się korzeni, przez co ciężko jest usunąć mniszka z upraw.

Inne cechy: Prawie wszystkie części rośliny posiadają sok mleczny, widoczny po przecięciu lub przełamaniu.


Biologia.

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia [6]

Kwitnienie: od wiosny do jesieni, kwiecień - lipiec


Ekologia.

Zasięg terytorialny: Europa, Azja , Ameryka Północna wraz z Kanadą [7]. Zasięg okołobiegunowy i obszary o klimacie suboceanicznym. Występuje od niżu aż po tereny górskie.

Siedliska: łąki, pastwiska nizinne, trawniki, sady [6], przydroża, boiska, słoneczne miejsca i trawniki, podmokłe łąki, ogrody []. Mniszek raczej nie występuje na stanowiskach z kwaśną glebą [6]

Mniszek zaliczany jest do ziół łąkowych.

Mniszek lekarski klasyfikowany jest jako chwast w uprawach (szczególnie roślin wieloletnich) i ogrodach [6].


Uprawa:

Stanowisko: słoneczne

Podłoże: żyzne, gliniaste, nie zakwaszone [6], umiarkowanie wilgotne.

Nawadnianie: dostateczne

Nawożenie:

Roślina ta jeżeli ma zapewnione słoneczne stanowisko zasobne w azot (N), to jest nie wrażliwa na inne niekorzystne warunki.


Zastosowanie:

  1. Zielarstwo: roślina lecznicza, miododajna, zioło łąkowe.
  2. Kwiaciarstwo: Roślina ozdobna z kwiatów. Z kwiatostanów można przyrządzać wiele dekoracji, a nawet przepiękne wianki na głowę.
  3. Roślina segetalna, chwast [6], występuje szczególnie w sadach gdzie stanowi konkurencję dla kwiatów drzew owocowych.
  4. Substytut paszowy

Zielarstwo:

Surowiec zielarski:

Korzeń mniszka - Radix Taraxaci

Zbiór surowca:

Korzeń wykopujemy tylko na wiosnę z roślin dziko rosnących. Surowiec należy suszyć w temperaturze do 40 °C, w ciemnym przewiewnym miejscu.

Przechowywanie surowca:

Surowiec należy chronić przed owadami

Informacje dotyczące surowca:

Złam gładki. Zapach słaby, niecharakterystyczny, smak gorzkawy ze słodkim posmakiem.

Surowiec jest opisany FP.

Surowiec zawiera:

Korzeń:

  • cukry
  • inulina
  • substancja goryczowa (taraksacyna)
  • związki kauczukowe
  • garbniki
  • cholina
  • kwasy organiczne.

Kwiaty:

  • olejek eteryczny
  • karotenoidy

Liście:

  • witamina C
  • saponiny

Działanie:

Korzeń: Poprawia przemianę materii, usprawnia wydzielanie żółci, a także dzięki substancjom goryczowym łaknienie. W postaci odwarów stosowany jako lek pomocniczy w schorzeniach wątroby i pęcherzyka żółciowego.

Liście i kwiaty pobudzają żołądek do wydzielania soków trawiennych i mogą być stosowane przy niedokwaśności. Kwiaty wykazują działanie moczopędne.

Sok ze świeżego korzenia - Succus Taraxaci - posiada działanie żółciopędne, stosowany jest w chorobach wątroby (np. marskość wątroby i uszkodzenia po zażyciu substancji toksycznych).

Leki i suplementy:

  1. Cholagoga nr 2 - Species cholagogae Mieszanka ziół normujących czynność wątroby.
  2. Degrosan - Species metabolicae Mieszanka ziół przeciw wadliwej przemianie materii i otyłości.
  3. Pulmosan - zioła krzemowo-cholinowe

Ciekawostki:

Mniszek często nazywany jest mleczem lub mleczykiem, co jest błędem, ponieważ jest to inny gatunek rośliny.

Mniszek lekarski jest hiperakumulatorem, czyli gromadzi w swoich tkankach znaczną ilość substancji szkodliwych, dlatego powinien być uprawiany w środowisku wolnym od nadmiernego skażenia tymi pierwiastkami lub substancjami.


kosz z kwiatami mniszka lekarskiego przepis na domowy syrop z koszyczków (kwiatów) mniszka pospolitego na stronie Mój Miły Czas Elżbiety Lenart

Dietetyka i kulinaria:

Świeże liście mniszka lekarskiego zawierają 27 kcal/ 100 g. Można z nich przyrządzać wiosenne sałatki (zamiennik sałaty).

Sałatki z młodych liści sporządzane są w krajach romańskich.


Zdjęcia:

Mniszek lekarski Taraxacum officinale Mniszek lekarski Taraxacum officinale

Mniszek lekarski Taraxacum officinale

Mniszek lekarski Taraxacum officinale

Mniszek lekarski surowiec Taraxacum officinale Mniszek lekarski dmuchawiec Taraxacum officinale

Mniszek lekarski surowiec

Mniszek lekarski dmuchawiec


Odmiany i gatunki pokrewne:

Cykoria podróżnik - Cichorium intybus L.
Jastrzębiec leśny - Hieracium murorum L.
Kozibród łąkowy - Tragopogon pratensis L.
Podbiał pospolity - Tussilago farfara L. - podobne żółte kwiaty, roślina lecznicza o właściwościach przeciwkaszlowych, kwitnąca wczesną wiosną

Źródło:
  1. Walewski W. Towaroznawstwo zielarskie. Warszawa: PZWL, 1985.
  2. Piórewicz D. Zioła łąkowe - ich znaczenie dla zwierząt i ludzi. Pomorskie Wieści Rolnicze. 2006.
  3. Biegański J. Zielarz. Warszawa: Stowarzyszenie Pracowników Księgarskich, 1932.
  4. http://szaste.flog.pl/wpis/7007082/mutacje
  5. Cincura F., Ferakova V., i inni. Pospolite rośliny środkowej Europy. Warszawa: PZWL, 1990.
  6. 2006. Skrypt do ćwiczeń z warzywnictwa ogólnego dla studentów Akademii Rolniczej. Wydawnictwo Akademii Rolniczej, Kraków.
  7. Taraxacum officinale. ITIS. Protokół dostępu: (dostęp )

Logo internetowy ogród

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka)

Skomentuj jako pierwszy