Nazwa gatunkowa: Mydlnica lekarska - Saponaria officinalis L. [1-4]

Inne nazwy: Mydlik [1]

Rodzina: Goździkowate - Caryophyllaceae [1-4]


Mydlnica lekarska Saponaria officinalis

Mydlnica lekarska

Morfologia:

Wysokość: do 1 m [1], 40-70 cm [3].

Kwiaty: Płatki korony barwy białej lub białawo-różowawej [2-4], z długimi paznokciami [2,3], na końcach lekko wcięte [2]. Kwiaty pięciokrotne, średnicy 2-3 cm, z krótkimi szypułkami [2], zebrane na wierzchołkach pędów [1], przedprątne [3]. Kielich walcowaty z 5 ząbkami, długości 2,5 cm, zielono lub czerwono zabarwiony [2]. Wieczorem kwiaty uwalniają swoją ładną woń i są zapylane przez ćmy. Dostępne są ogrodowe odmiany mydlnicy lekarskiej o pełnych kwiatach [3]. Słupek z dwoma szyjkami [3]

Owoce: podłużna torebka [2,4].

Łodyga: prosto wzniesiona, rozgałęziająca się w górnej części, szorstka [2].

Liście: jajowato-lancetowate [1,3], eliptyczne lub podługowate, zaostrzone na końcu[2], z trzema nerwami [2,3], naprzeciwległe, dość drobne (5-6 cm), dolne: krótkoogonkowe, górne: siedzące lub zrośnięte nasadami [2]. Z kątów liści wyrastają często pęczki liści [2].

Nasiona:

Korzenie: silnie rozwinięte, walcowate, lekko bruzdowane, barwy żywo-brązowej [1], kłącza pełzające [2-4].

Inne cechy:Roślina trująca [3]


Biologia:

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia.

Typ rośliny: bylina [1-4], hemikryptofit [2].

Kwitnienie: czerwiec-wrzesień (VI-IX) [2], lipiec-sierpień (VII-VIII) [3].

Rozmnażanie:.


Ekologia:

Pochodzenie:

Zasięg terytorialny: środkowa i południowa Europa, strefa klimatu umiarkowanego Azji [2,4], Azji Mniejszej i Ameryki Północnej [4]

Siedliska: w Polsce można ją spotkać od niżu do wyżu w zaroślach, na piaszczystych nieużytkach, trawiastych zboczach, przydrożach, miedzach, miejscach ruderalnych [1-4]. Jest rośliną wskaźnikową dla podłoży kamienistych, żwirowych i piaszczystych [2].

Mydlnica lekarska jest dość często uprawiana rośliną [1].


Zastosowanie:

Zielarstwo: Roślina lecznicza [3], lecznictwo ludowe [2].

Roślina ozdobna [3].

Surowiec zielarski:

Korzeń mydlnicy - Radix Saponariae [1], Kłącza i korzenie mydlnicy lekarskiej Rhizoma et Radix Saponariae [4].

Zbiór surowca:

Surowiec pochodzi dość często z upraw.

W sierpniu pierwszego roku uprawy wykopuje się korzenie i suszy w temperaturze do 50°C [1].

Informacje na temat surowca:

Wygląd jak w opisie morfologicznym korzenia. Złam twardy, równy. Zapachu brak, smak słodkawy, drapiący, później gorzkawy. Wodne wyciągi silnie się pienią.

Surowiec jest objęty FP IV [1].

Surowiec zawiera:

Związki saponinowe do 5 % [1] (saporubryna?, saporubina (pochodna gipsogeniny i kwasu gipsogenowego)), glikozyd (saponaryna) [2,4].

Działanie:

Mydlnica jest środkiem o działaniu wykrztuśnym, żółciopędnym, powlekającym na błony śluzowe gardła, oskrzeli oraz przewodu pokarmowego [4]. Odwary z mydlnicy stosowane są w schorzeniach górnych dróg oddechowych [1]. Saponiny zawarte w kłączach i korzeniach mydlnicy ułatwiają wchłanianie pożywienia w jelitach [4].

Zewnętrznie mydlnica stosowana jest przy łojotokowym zapaleniu skóry, łysieniu, trądziku, opryszczce i egzemie [4].

Leki:

  • Tussipect - krople oraz syrop stosowane w nieżytach oskrzeli [1].

Zastrzeżenia/przeciwwskazania:

Mydlnica lekarska może być trująca w nieodpowiedniej dawce [3].


Ciekawostki:

Kwiatów Mydlnicy posiada właściwości pieniące, można ich używać jako namiastka mydła do mycia rąk [].

W średniowieczu odwarów z kłącza używano do prania jedwabi, koronek i innych delikatnych materiałów [2]. Kłącze dodawano do wody sodowej, aby lepiej się pieniło [2]

Korzeń mydlnicy z powodzeniem zastępuje inny surowiec o działaniu wykrztuśnym - korzeń senegi - Radix Senegae, który jest importowany [1].


Zdjęcia:

mydlnica lekarska Saponaria officinalis cmuj mydlnica lekarska Saponaria officinalis

Mydlnica lekarska

Mydlnica lekarska

mydlnica lekarska kwiaty Saponaria officinalis flowers mydlnica lekarska Saponaria officinalis

Mydlnica lekarska

Mydlnica lekarska

mydlnica lekarska kwiaty Saponaria officinalis flowers mydlnica lekarska kwiaty Saponaria officinalis flowers

Mydlnica lekarska

Mydlnica lekarska

mydlnica lekarska kwiaty Saponaria officinalis flowers mydlnica lekarska kwiaty Saponaria officinalis flowers

Mydlnica lekarska

Mydlnica lekarska

mydlnica lekarska kwiaty Saponaria officinalis flowers

Mydlnica lekarska


Odmiany, gatunki pokrewne i rośliny podobne:

Miniaturka Nazwa rośliny
Mydlnica lekarska Flore Pleno saponaria officinalisMydlnica lekarska 'Flore Pleno' Saponaria officinalis 'Flore Pleno' - odmiana mydlnicy lekarskiej o pełnych kwiatach

Źródło:
  1. Walewski W. 1985. Towaroznawstwo zielarskie. PZWL, Warszawa: 95.
  2. Cincura F. Ferakova V. i in. 1990. Pospolite rośliny środkowej Europy. PZWL, Warszawa.
  3. 1962. Przewodnik do oznaczania roślin. PWRiL, Warszawa.
  4. Lewkowicz-Mosiej T. 2003. Leksykon roślin leczniczych. Świat Książki, Warszawa.

Logo internetowy ogród

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka)

Skomentuj jako pierwszy