Nazwa gatunkowa: Rącznik pospolity - Ricinus communis L. [1,3]

Angielska nazwa: Castor Bean, Castor oil-plant, Palma christi, Castorplant [1]

Francuska nazwa: Ricin [1]

Niemiecka nazwa: Wunderbaum, Rizinus [1]

Inne nazwy: rycynus pospolity, kleszczownica pospolita [1], kleszczowina [3], Ricinus communis L. sensu lato [5]

Rodzina: Wilczomleczowate - Euphorbiaceae [1,3]


Rącznik pospolity pokrój

Rącznik pospolity pokrój

Morfologia:

Wysokość: krzew lub drzewo do 10 metrów wysokości, natomiast w klimacie umiarkowanym roślina zielna o wysokości 80-200 cm [5].

Kwiaty: zebrane w wiechowate[1], bądź groniaste kwiatostany [5]. Kwiaty męskie niepozorne [1], z licznymi pręcikami zebranymi w pęczki, okwiat składa się z 4-5 części [5], osadzone u podstawy kwiatostanu, natomiast kwiaty żeńskie zakwitają na szypułkach [1], ich okwiat składa się z 3-5 części, słupek z 3 rozwidlonymi znamionami [5].

Owoce: kolczasta torebka z trzema nasionami [1].

Łodyga: sztywna, wzniesiona, prosta [1], dęta (pusta w środku), zabarwiona na zielono lub czerwono, często rozgałęziająca się. Młode pędy i ogonki liściowe pokryte są niebieskawym nalotem [5].

Liście: duże, kształtu dłoniastego, barwy zielonej lub czerwonawej [1], z długimi ogonkami [5].

Nasiona: lekko spłaszczone [5], owalne, połyskujące, z mięsistym wyrostkiem [1]

Korzenie: rącznik posiada mocny, palowy system korzeniowy z licznymi rozgałęzieniami [5]

Inne cechy: Roślina trująca ! [5]


Biologia:

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia, nie zimująca w gruncie w strefie umiarkowanej (w Polsce) [1,5].

Pokrój: krzew lub drzewo [1,5], roślina zielna (w strefie umiarkowanej) [5].

Kwitnienie: lipiec-sierpień (VII-VIII) [5].

Rozmnażanie:.


Ekologia:

Pochodzenie: południowo-wschodnia Azja, Japonia [1]

Zasięg terytorialny: Indie, okołorównikowe rejony Afryki [1]

Uprawa: Indie, Chiny, Azja Mniejsza, środkowa i północna Afryka, Południowe rejony Stanów Zjednoczonych, Brazylia, Południowa Europa. Rącznik pospolity uprawia się również w Polsce [1]

Siedliska:

Możliwa uprawa w gruncie w warunkach polskich jako roślina jednoroczna.

Rącznik uprawiany był od dawien dawna w Egipcie - ponad 4000 lat temu. Z Egiptu rącznik został zawleczony do Iranu i Indii [5]


Zastosowanie:

Roślina ozdobna [3]

Zielarstwo roślina lecznicza. [3]

Przemysł farmaceutyczny - Olej rącznikowy Oleum Ricini, Oleum Castoris, Oleum Palmae Christi [1]

Przemysł kosmetyczny [1,5]

Przemysł perfumeryjny [1]

Przemysł włókienniczy - barwierstwo [1]

Przemysł motoryzacyjny - oleje na bazie oleju rącznikowego uznawane są za jedne z lepszych dla silników dwusuwowych [4]

Produkcja tworzyw sztucznych [5]


Zielarstwo:

Surowiec zielarski:

Nasiona rącznika Semen Ricini, Semen Cataputiae maioris [1]

Skład chemiczny surowca zielarskiego: [1,5]

Działanie surowca zielarskiego:

Drażni błony śluzowe jelita cienkiego, prowadząc do polepszenia perystaltyki. Surowiec posiada silne właściwości przeczyszczające, jednak ze względu na toksyczność surowca ta cecha jest coraz rzadziej wykorzystywana [1,5].

PRzetworzony surowiec:

Olej rycynowy Oleum Ricini - objęty w FP IV [5]


Zastrzeżenia:

Roślina toksyczna/trująca, zwłaszcza dla dzieci. Zjedzenie kilku nasion powoduje silne zatrucie [1]


Barwierstwo:

Z oleju rącznikowego otrzymuje się kwas rycynolowy, który barwi tkaniny [1]


Ciekawostki:

Olej rycynowy bardzo dobrze konserwuje skórzane przedmioty, nadaje im elastyczności i zapobiega ich pękaniu [2]. Olej rącznikowy pobudza wzrost włosów [5]


Zdjęcia:

Rącznik pospolity liść Rącznik pospolity kwiatostan kwiat

Rącznik pospolity liść

Rącznik pospolity kwiatostan oraz kwiat

Rącznik pospolity kwiatostan kwiat Rącznik pospolity Ricinus communis

Rącznik pospolity kwiatostan oraz kwiat

Rącznik pospolity

Rącznik pospolity kwiatostan kwiat

Rącznik pospolity kwiatostan oraz kwiat


Źródło:
  1. Lewkowicz-Mosiej T. 2003. Leksykon roślin leczniczych. Świat Książki, Warszawa.
  2. Przebindowska U. 1985. Zbiór porad praktycznych z zakresu gosodarstwa domowego. WOPR, Mikołów.
  3. Rostafiński J., Seidl O. 1962. Przewodnik do oznaczania roślin. PWRiL, Warszawa.
  4. Obserwacje własne: Aleksander Skrzyński, etykieta oleju dla silników dwusuwowych na bazie oleju rycynowego
  5. Mowszowicz J. 1985. Przewodnik do oznaczania krajowych roślin zielarskich. PWRiL, Warszawa.

Logo internetowy ogród

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka)

Skomentuj jako pierwszy