Nazwa gatunkowa: Wilżyna ciernista - Ononis spinosa L. [1,2]

Rodzina: Bobowate - Fabaceae, dawniej Motylkowate - Leguminosae


Morfologia:

Wysokość: do 60 cm [1,2].

Kwiaty: pojedyncze, w kątach liści lub w gronach, płatki barwy różowej z ciemniejszymi żyłkami [1,2]. Kielich 5 działkowy [2].

Owoc: strąk z jednym nasieniem [1,2].

Łodyga: pokryta cierniami [2] (silnie skrócone, zaostrzone, przekształcone pędy), gałązki wznoszące się [2].

Liście: dolne: trójdzielne, górne: pojedyncze [1,2]. Listki jajowate o brzegach piłkowanych[1], ząbkowanych [2], przylistki o znacznej wielkości [2].

Nasiona: .

Korzenie: powyginane, skręcone, o bruzdowanej powierzchni barwy szarobrunatnej. Kłącze twarde.


Biologia:

Typ: roślina wieloletnia.

Pokrój: bylina [1], półkrzew [2].

Kwitnienie: czerwiec-sierpień [2].

Rozmnażanie: .


Ekologia:

Zasięg terytorialny: Azja, Europa, w Polsce występuje w zachodnich rejonach kraju [1].

Siedliska: występuje masowo na suchych łąkach, miedzach, zboczach, przydrożach [1,2].

Gatunek bardzo rzadki w Polsce [2].


Zastosowanie:

Zielarstwo roślina lecznicza

Surowiec zielarski:

Korzeń wilżyny - Radix Ononidis [1,2]

Informacje na temat surowca::

Surowiec pozyskuje się zazwyczaj ze stanu dzikiego [1]. Surowiec jest objęty FP IV [2].

Zbiór surowca:

Korzenie wykopuje się jesienią, oczyszcza szczotką, myje, a później suszy w temperaturze do 45C.

Surowiec zawiera:

Związki saponinowe (ononid podobny do glicyryzyny, ononina - glikozyd flawonoidowy (pochodna izoflawonu)), trójterpeny (onoceryna), olejek eteryczny 0,2%, garbniki, kwasy organiczne, sole mineralne [1,2].

Działanie:

Moczopędne właściwości surowca wykorzystywane są w skąpomoczu i reumatyzmie. Sprzyja przemianie materii i trawieniu. Stosuje się w postaci naparów, a także ekstraktów [1,2].


Leki:


Źródło:
  1. Walewski W. 1985. Towaroznawstwo zielarskie. PZWL, Warszawa.
  2. Mowszowicz J. 1985. Przewodnik do oznaczania krajowych roślin zielarskich. PWRiL, Warszawa.