Nazwa gatunkowa: Grzybień biały - Nymphaea alba L. [2]

Angielska nazwa: White Water-lily [5]

Francuska nazwa: Nenuphar blanc [5]

Niemiecka nazwa: Wiesse Seerose [5]

Rosyjska nazwa: Kuwszinka biełaja [5]

Inne nazwy: Lilia wodna, Nenufar [3], Grzybienie białe [1,4,5]

Rodzina: Grzybieniowate - Nymphaeaceae Salisb. [2]


Grzybień biały Nymphaea alba

Grzybień biały

Morfologia

Wysokość: do 2,5 m [4].

Kwiaty: z białymi płatkami, pojedyncze [1,2], średnicy 10-12 cm [2], na długich szypułkach, płatków korony 12-40 [1], kielich z czterema działkami [1,2,4]. Działki kielicha od góry są białe, natomiast od dołu - zielone [4]. Pręciki równowąskie. Tarczowate znamię posiada 10-20 promieni [2]. Kwiaty wynurzają się rano i otwierają [4]

Owoce: długości do 5 cm, kształtem podobne do makówek. Na początku owoce znajdują się ponad lustrem wody, później schodzą pod powierzchnię wody [4].

Łodyga: .

Liście: długoogonkowe, unoszą się na powierzchni wody, kształtu okrągławo-jajowatego, nasada głęboko, sercowato wcięta, od spodu czerwonawe, średnicy 10-30 cm [1,2].

Nasiona: brunatno-czerwone [1].

Kłącze: czołgające się, średnicy do 10 cm, zawiera dużo skrobi i jest jadalne [1]. Kłaczę przytwierdza roślinę do dna zbiornika [4]

Korzenie:


Biologia

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia [2].

Pokrój: roślina wodna, hydrofit [1].

Kwitnienie: czerwiec-wrzesień (VI-IX) [1], czerwiec-sierpień (VI-VIII) [2].

Rozmnażanie: wegetatywne przez podział kłączy [1].


Ekologia

Pochodzenie:

Zasięg terytorialny: cała Europa [1]; a także Polka [5]

Siedliska: starorzecza, płytkie stawy, jeziora [2,5], zbiorniki wodne lub z wolno płynące wody mezotroficzne i eutroficzne. Gatunek charakterystyczny dla związku Nymphaeion [1].

Pod liśćmi grzybieni ryby znajdują sobie schronienie [1].

Grzybienie są w Polsce pod częściową ochroną gatunkową [1].


Uprawa

Stanowisko:

Podłoże: muliste, organiczne, gleby glejowe.

Nawadnianie:

Rozstawa: 2,5-3 m [3]

Rozmnażanie: przez podział kłączy [1]

Głębokość sadzenia: 80-140 cm [1]


Zastosowanie

  1. Kwiaciarstwo: roślina ozdobna; do stawów parkowych [1]

  2. Zielarstwo: roślina lecznicza [5]
  3. Zielarstwo: roślina barwierska [2]


Surowiec zielarski:

Kłącze grzybienia Rhizoma Nymphaeae, syn. Rhizoma Nymphaeae albae [2]

Świeży kwiat grzybienia Flos Nymphaeae recens, syn. Flos Nymphaeae albae [2], Flos Nymphae [5]

Skład chemiczny surowca zielarskiego:

Kłącza: [2]

Kwiaty: [zb. 2,5]

Informacje dotyczące surowca zielarskiego:

Surowiec zielarski o podobnym składzie i właściwościach można otrzymać również z innego gatunku: Nymphaea candida [5]

Działanie surowca zielarskiego:

Działanie w skrócie: sedativum, cardiacum [5]

Wyciągi (w tym alkoholowe) z kwiatów mają działanie uspokajające, poprzez obniżenie czułości ośrodków w korze mózgowej, a także usprawniające pracę serca [zbiorcze 2,5]. Alkaloidy z kwiatów grzybieni powodują złagodzenie siły impulsów kierowanych do serca i przez to wpływają korzystnie na miarowość jego pracy. Co ciekawe wyciągi te mają także znaczny wpływ na zmniejszenie popędu płciowego u mężczyzn, a nawet u kobiet (jednak wykazują słabsze działanie) [5].

U niektórych osób po zażyciu preparatów z kwiatów grzybieni mogą wystąpić skurcze i senność [5].

Grzybienie znajdują zastosowanie: w stanach pobudzenia nerwowego (lękach, zdenerwowania, agresji, niepokoju), problemach z zasypianiem, pobudzeniu płciowym, nimfomanii (histeria libidinosa), zmazach nocnych (pollutio), długotrwałym wzwodzie (priapismus), pomocniczo przy okresie przekwitania u kobiet i mężczyzn, przy kołataniu serca i jego niemiarowej pracy [5]

Barwierstwo:

Świeże kłącza grzybieni z solami żelaza barwią tkaniny na kolor zielony, natomiast ususzone kłącze - na kolor brunatny i czarny [2].

Leki/Suplementy/Mieszanki:

Forma sotosowania:

Intractum Nymphaeae - 20-60 kropli intraktu z grzybieni należy rozcieńczyć w kieliszku wody. Tak przyrządzony środek należy zażywać 2-4 razy dziennie jako lek o właściwościach uspokajających [5]


Ciekawostki:

Kłącze grzybienia wykorzystywano do pielęgnacji włosów [2]

Kłącza są jadalne po ugotowaniu [2]


Zdjęcia:

Grzybień biały Nymphaea alba Grzybień biały Nymphaea alba

Grzybień biały

Grzybień biały


Odmiany, gatunki pokrewne i rośliny podobne:

Miniaturka Nazwa rośliny
Grzybień północny Nymphaea candida J. et Presl. [2] - gatunek krajowy [3]
Grążel żółty zdjęcie kwiatuGrążel żółty Nuphar lutea (L.) Smith - roślina lecznicza, ozdobna
WalerianaKozłek lekarski, Waleriana Valeriana officinalis L. - roślina której korzenie mają właściwości uspokajające

Źródło:
  1. Cincura F., Ferakova V., Majovsky J. 1990. Pospolite rośliny środkowej Europy. PWRiL, Warszawa.
  2. Mowszowicz J. 1985. Przewodnik do oznaczania krajowych roślin zielarskich. PWRiL, Warszawa.
  3. Grzegory J. 1966. Ogród przy domu. PWRiL, Warszawa.
  4. Stożek K. 2008. Rośliny i Zwierzęta. Włochy. Grafica Veneta S. p. A. (Dodatek do Gazety Wyborczej)
  5. 1980. Ziołolecznictwo. PZWL, Warszawa: 190-191.

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka)

Skomentuj jako pierwszy