Nazwa gatunkowa: Pieprzyca siewna - Lepidium sativum L. [1-3]

Angielska nazwa: garden cress [2,3], pepper-grass [2], gardencress pepperweed [1,2], garden pepperwort [1]

Inne nazwy: Rzeżucha [2]

Rodzina: Kapustowate - Brassicaceae [1-3]


Systematyka: (kliknij, aby rozwinąć)


Morfologia

Wysokość: 45-80 cm[3] .

Pokrój niska, wzniesiona roślina zielna [2,3].

Kwiaty: białe, jasnoróżowe, zakwitają na szczytach łodyg [2].

Owoce: nagie łuszczynki [2].

Łodyga: rozgałęziająca się w górnej części [2].

Liście: niewielkie, powcinane [].

Nasiona: gładkie, żółtawo-brunatne [2], szerokości ok. 1 mm, długości ok. 3 mm. W kontakcie z wodą powierzchnia nasion pokrywa się śluzem. Nasiona zawierają 25-58% jadalnego oleju, który jest pół-schnący, posiada żółto-brązowe zabarwienie i nieprzyjemny aromat [3].

Inne cechy: []


Biologia

Długość życia rośliny: roślina jednoroczna. Cykl życiowy rośliny może zamknąć się w okresie 3 miesięcy [2,3].

Typ/forma życiowa rośliny: roślina zielna[].

Kwitnienie: [].

Owocowanie: [].

Rozmnażanie: generatywnie poprzez nasiona [3].


Ekologia

Pochodzenie:Afryka (tereny na wyżynach Etiopii) [2], prawdopodobnie też zachodnie rejony Azji [3]

Zasięg terytorialny:w Polsce pieprzyca występuje w stanie naturalnym w formie zdziczałej [2]

Siedliska:wilgotne łąki, zarośla, brzegi jezior i rzek [2]

Pieprzycę siewną jako pokarm znano i uprawiano jako pokarm w Starożytnym Egipcie [3]

Największe plantacje pieprzycy siewnej rozmieszczone są na terenie Ameryki Północnej i krajów Europy Zachodniej [2]

Rzeżucha może rozprzestrzenić się poza uprawę i stać się chwastem [3]


Uprawa

Stanowisko: słoneczne, ale nie bezpośrednio (w czasie lata rzeżucha powinna mieć ochronę przed słońcem, w przeciwnym wypadku rozpocznie zakwitanie) [3]

Podłoże: dowolne, ale najlepsze do uprawy jest podłoże przepuszczalne, lekkie, umiarkowanie wilgotne[3]

Nawadnianie: częste[]

Nawożenie: []

Rozmnażanie: poprzez siew nasion[3]

Mrozoodporność: do -5°C? [3]

W okresie Świąt Wielkiej Nocy rzeżuchę wysiewa się na talerze przykryte wilgotną bibułą, ligniną lub do pojemników z torfem, trocinami [2]


Zastosowanie

  1. Kwiaciarstwo: roślina ozdobna
  2. Zielarstwo: roślina lecznicza [2]
  3. Zielarstwo: roślina przyprawowa [2]
  4. Kulinaria: Ziele pieprzycy oraz olej z nasion są jadalne i używane jako pokarm [3]
  5. Olej z nasion pieprzycy może być używany jako paliwo do lamp lub do wytwarzania mydeł[3]
  6. Roślina wskaźnikowa dla obszarów zanieczyszczonych [3]

Zielarstwo:

Surowiec zielarski:

Ziele rzeżuchy Herba Lepidii [2]

Zbiór surowca:

Informacje dotyczące surowca zielarskiego:

Surowiec można stosować w postaci świeżej jak i suszonej [2]

Skład chemiczny surowca zielarskiego:

Ziele rzeżuchy: [2]

  • związki goryczowe
  • glikozyd izosiarocyjanowy (synalbina)
  • olejek gorczyczny
  • chlorofil
  • sole mineralne zawierające żelazo, siarkę, wapń, potas, jod, kobalt i miedź

Działanie i stosowanie surowca zielarskiego:

Ziele pieprzycy po spożyciu poprawia apetyt i trawienie, korzystnie wpływa na pracę wątroby, trzustki i jelit. Dla cukrzyków rzeżucha ma zbawienne działanie, gdyż pomaga organizmowi w regulacji stężenia cukru we krwi. Spożywanie rzeżuchy polecane jest dla osób mających problem z kamieniami i piaskiem w nerkach i woreczku moczowym, ponieważ rzeżucha pobudza wydzielanie moczu, a także pomaga w wypłukiwaniu kamieni i piasku z narządów w organizmie. Rzeżucha wspomaga także wydzielanie kwasu moczowego, przez co może pomóc w leczeniu reumatyzmu i artretyzmu. Ziele pieprzycy zawiera znaczącą ilość jodu, który zalecany jest w problemach z tarczycą [2].


Kulinaria

Ziele rzeżuchy dodaje pikanterii potrawom i można je dodawać do zup, potraw z mięsem i rybami [2], a także do sałatek [3]. Rzeżucha spożywana jest w postaci siewek, które są gotowe do spożycia po ok. 7 dniach od wysiewu. Pieprzycę można spożywać także jako kiełki [3].


Arabowie spożywają rzeżuchę w postaci drinków, które przyrządza się z gotowanych siewek rzeżuchy. Ponadto Arabowie przyrządzają z rzeżuchy napary na mleku, a także spożywają rzeżuchę w połączeniu z miodem [3].


Olej uzyskany z nasion rzeżuchy posiada właściwości antyoksydacyjne, jest bogaty kwas oleinowy, linolowy i moczowy, zawiera także alkaloidy imidazolowe. Olej z nasion ma nieprzyjemny aromat [3].

Korzeń rzeżuchy również może stanowić przyprawę [3].


Źródło:
  1. Lepidium sativum. ITIS. Protokół dostępu: (dostęp )
  2. 2003. Leksykon roślin leczniczych. Świat Książki, Warszawa:212.
  3. Lepidium sativum. Useful Tropical Plants Database. Protokół dostępu: (dostęp )

Logo internetowy ogród
Data publikacji: 11.4.2017
Data modyfikacji: 11.4.2017
Status: Artykuł otwarty - treść może ulec zmianie w każdej chwili

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka)

Skomentuj jako pierwszy