Nazwa gatunkowa: Irezyna Herbsta - Iresine herbstii Hook. [1-4]

Angielska nazwa: Herbst's bloodleaf [4]

Inne nazwy: Iresine verschaffeltii Lem. [2]

Rodzina: Szarłatowate - Amaranthaceae [1-4]


Irezyna Herbsta na kwietniku

Kwietnik z irezyną i begonią

29.7.2016, okolice Starego Rynku, Poznań

Morfologia

Wysokość: 100-200 cm [2,3], 60-150 cm [4].

Szerokość: 30-90 cm [4].

Pokrój: bylina [2,4].

Kwiaty: małe, osobniki jednopłciowe (tylko z kwiatami męskimi albo żeńskimi). Okwiat zielono-biały lub żólto-biały, podłużny, długości ok 1 mm. Zalążnia jest okrągła, zbita. Szyjka słupka jest krótka. [].

Łodyga: czerwono nabiegła, sztywna, rozgałęziona [3].

Liście: Liście irezyny są wyjątkowo dekoracyjne, szczególnie u jej odmian [2]. Liście u gatunku są kształtu jajowatego, średnicty 2-6 cm, o wciętej podstawie i wierzhłoku wyraźnie stępionym lub podzielonym na dwa płaty [3] (choć u odmian górne liście mogą mieć zaostrzone szczyty) Blaszki liściowe są całobrzegie, purpurowe [3], mogą posiadać ciekawe, marmurkowe czerwono-różowe wzorki ułożone blisko unerwienia [2]. Ogonki liściowe owłosione lub prawie nagie [3]. Przykwiatki trwałe, zielono-białe lub zielono-żółte, kształtu owalnego, długości 1-1.5 mm, bez włosków [3].

Rycina:Irezyna herbsta 1-5


Biologia

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia, niezimująca na zewnątrz w polskich warunkach klimatycznych[].

Typ/forma życiowa rośliny: roślina zielna, bylina [2,4].

Kwitnienie: [].

Owocowanie: [].

Rozmnażanie: generatywnie poprzez siew nasion i wegetatywnie poprzez sadzonki [2].


Ekologia

Pochodzenie: Południowa Ameryka (Brazylia)[3,4]

Zasięg terytorialny: Południowa Ameryka (Brazylia) [2]

Siedliska:[]


Uprawa

Stanowisko: słoneczne, ciepłe, może być lekko ocienione [2,4]

Podłoże: przepuszczalne, zasobne w humus, wilgotne [2,4]

Nawadnianie: Irezynę należy podlewać co kilka dni tak, aby podłoże było wilgotne lub umiarkowanie wilgotne[]

Nawożenie: []

Temperatura uprawy: Irezyna dobrze rośnie w zakresie średnich temperatur 10-15 °C. Spadek temperatury powietrza poniżej 2°C może uszkodzić irezynę[2]

Rozstawa: Przy wysadzania irezyny na miejsce stałe można stosować rozstawę ok. 50 cm []

Rozmnażanie: odmiany rozmnaża się poprzez sadzonki zielne. Sadzonki można pobierać pod koniec lata z roślin rosnących na zewnątrz. Pobrane sadzonki ukorzenia się i umieszcza w pomieszczeniach na okres zimy. Ucięte fragmenty łodyg dobrze ukorzeniają się nawet w samej wodzie [4]

Mrozoodporność: []

Choć irezyna jest rośliną wieloletnią, to w Polsce stosuje się ją jako roślinę roczną, ponieważ nie wytrzymuje niskich temperatur powietrza podczas okresu zimowego.

Czasami irezynę uprawia się jako roślinę pokojową, wtedy może być traktowana jako roślina wieloletnia. Podczas uprawy doniczkowej w mieszkaniu należy ograniczyć podlewanie irezyny od jesieni do zimy. Co jakiś czas zaleca się ucinanie wierzchołków irezyny, aby pobudzić ją do rozkrzewienia i uzyskania ładnego, gęstego pokroju. Irezynę uprawianą w mieszkaniu warto w okresie letnim wynieść przed dom lub na balkon. [4].

Do uprawy w pomieszczeniach warto wybrać odmiany karłowe lub kaskadowe irezyny


Zastosowanie

  • Kwiaciarstwo: roślina ozdobna [2]; uprawiana w gruncie i w pojemnikach. Irezyna używana jest masowo do zakładania kwietników, borderów, ale także spotykana jest w kilkugatunkowych pojemnikowych kompozycjach, gdzie pełni rolę głównej lub akcentowej rośliny.
  • Zielarstwo: roślina barwierska [2]

Zielarstwo:

Barwierstwo:

Liście Irezyny używane są przez ludność z obszarów Ameryki Południowej do barwienia potraw. Liście irezyny wyciska się w wodzie, którą używa się później do produkcji żelków[2]


Zdjęcia:

Irezyna Herbsta Iresine herbstii
Irezyna Herbsta Iresine herbstii

Irezyna herbsta

29.7.2016, okolice Starego Rynku, Poznań

Irezyna herbsta

29.7.2016, okolice Starego Rynku, Poznań

Irezyna Herbsta Iresine herbstii

Irezyna herbsta

29.7.2016, okolice Starego Rynku, Poznań


Odmiany, gatunki pokrewne i rośliny podobne:

Miniaturka Nazwa rośliny
Irezyna Herbsta 'Acuminata' Iresine herbstii 'Acuminata' = 'Versicolor' - liście z jaśniejszymi końcówkami lub przebariwneiami
Irezyna Herbsta 'Aureoreticulata' Iresine herbstii 'Aureoreticulata' - liście zielone z jasnym, żółtym unerwieniem [4]
Irezyna Herbsta 'Blazin' Lime' Iresine herbstii 'Blazin' Lime' - liście żywo-zielone z żółtym unerwieniem
Irezyna Herbsta 'Blazin' Rose' Iresine herbstii 'Blazin' Rose' -
Irezyna Herbsta 'Brilliantissima' Iresine herbstii 'Brilliantissima' - purpurowe czerwone liście z różowym unerwieniem [4]
Irezyna Herbsta 'Neon Pink' Iresine herbstii 'Neon Pink' - liście drobne, pokrój skarlony
Irezyna Herbsta 'Purple Lady' Iresine herbstii 'Purple Lady' - kaskadowy, zwisający pokrój, mniejsze liście
Irezyna Herbsta 'Ruby Glow' Iresine herbstii 'Ruby Glow' -
Irezyna lindena Iresine lindenii
Alternantera powabna Alternanthera amoena

Źródło:
  1. Iresine herbstii. ITIS. Protokół dostępu: (dostęp )
  2. Iresine herbstii. Useful Tropical Plants Database. Protokół dostępu: (dostęp )
  3. Iresine herbstii. Flora of China @ efloras.org. Protokół dostępu: (dostęp )
  4. Iresine herbstii. Missouri Botanical Garden. Protokół dostępu: (dostęp )


Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka)

Skomentuj jako pierwszy