Dziurawiec zwyczajny Hypericum perforatum L.

Nazwa gatunkowa: Dziurawiec zwyczajny - Hypericum perforatum L. [2,3,4]

Inna nazwa: Świętojańskie ziele [3,4]

Rodzina: Dziurawcowate - Hypericaceae [2], dawniej dziurawiec zaliczany był do Kluzjowate - Guttiferae [zb. 4]


Morfologia:

Wysokość: od 60 cm do 100 cm [zb. 1,2] albo 30-60 cm [4].

Kwiaty: zebrane w baldachogrona [2], na szypułkach. Kielich 5-działkowy [4]; działki kielicha lancetowate [2], drobne, z wieloma kropkami. Korona 5-płatkowa koloru złocisto-żółtego[4]. Pręciki liczne [2,4], zrośnięte u nasady w trzy lub pięć wiązek [4]. Słupek jeden, górny []. Po rozgnieceniu kwiatów na palcach pojawiają się czerwone p lamy wywołane purpurowym sokiem zawartym w kwiatach [3]. Kwiaty bez miodników, lecz chętnie odwiedzane przez pszczoły. Roślina samopylna o kwiatach równoczesnych [4].

Owoce: torebka z gruczołkami [2,4].

Łodyga: kształtu walcowatego lub 2-kanciasta [4], naga [1], wzniesiona, w dolnej części zdrewniała, w górnej rozgałęziająca się i posiadająca nieliczne gruczołki, z dwoma przeciwległymi listewkami [2]. Z kłącza wyrastają dwa typy pędów: kwiatonośny i płonny [2].

Liście: ulistnienie naprzeciwległe. Liście są bezogonkowe, siedzące, nagie, eliptyczne, wydłużone i całobrzegie. Blaszka liściowa przy mocnym świetle ujawnia przeświecające punkty - są to zbiorniki z olejkami eterycznymi [2].

Nasiona: czarne, drobno kropkowane [2].

Korzenie: kłącza silnie rozgałęzione [2].


Biologia:

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia zielna.

Pokrój: średniej wysokości wzniesiona bylina [1-4].

Kwitnienie: czerwiec - sierpień (VI- VIII) [2,4].

Rozmnażanie: wegetatywne poprzez krótkie kłącza.


Ekologia:

Zasięg terytorialny: zachodnia Azja, północna Afryka, Europa [zb 1,2]

Siedliska: lasy, dąbrowy, zarośla, murawy, łąki, miedze, suche wzgórza [zb 2,4].


Zastosowanie:

Surowiec zielarski:

Ziele dziurawca - Herba Hyperici [1,2,3]. Wierzchołki kwiatowe bez grubych i twardych łodyg [3].

Zbiór surowca zielarskiego:

Zbioru dokonuje się na początku kwitnienia rośliny.

Surowiec zielarski stanowią szczytowe części rośliny razem z kwiatami i liśćmi. Zebrane ziele suszy się na wolnym powietrzu [1].

Informacje dotyczące surowca zielarskiego:

Zapach ziela słaby, swoisty, smak ściągający i gorzkawy [1].

Surowiec był objęty w FP IV [1].

Skład chemiczny surowca zielarskiego:

Olejek eteryczny, glikozyd, hiperycyna (purpurowy barwnik), garbniki, związki flawonoidowe (glikozyd flawonowy hyperyna [3]) [1,2].

Działanie surowca zielarskiego:

Dziurawiec działa tonizująco w chorobach wątroby, oczyszcza i odtruwa organizm oraz pobudza czynności żołądka [1]. Hiperycyna uczula organizm na promienie nadfioletowe (głównie u albinosów) [2]. Hyperyna (Hiperyna) wykazuje działanie regulujące na przepuszczalność naczyń krwionośnych, a także przemianę materii przy dolegliwościach związanych z żołądkiem, wątrobą i nerkami [3].

Forma stosowania

Napary, sok ze świeżego ziela - Succus Hyperici, odwary do przymoczek i okładów na rany lub czyraki [1].

Nalewki spirytusowe z kwiatów dziurawca o purpurowej barwie używa się przy gojeniu ran świeżych i ropiejących w rozcieńczeniu 1 do 3 z wodą. W medycynie ludowej nalewki dziurawcowe używane są do leczenia ran i nowotworów wątroby i żołądka. Nalewkę dziurawcową stosuje się w dawce: 1 łyżka nalewki na pół szklanki mleka 3 razy dziennie [3].

Nalewka dziurawcowa: 100g kwiatów, pąków i liści dziurawca zalewa się 500 ml czystego spirytusu. Świeża nalewka z dziurawca musi leżakować przez 7-8 dni. Po leżakowaniu nalewkę należy przefiltrować przez gęstą szmatkę [3].

Wodne odwary z dziurawca stosuje się przy problemach z przemianą materii [3].

Leki/Suplementy/Mieszanki:


Ciekawostki:

Dziurawiec obniża jakość siana oraz hiperycyna powoduje zmianę barwy mleka karmionych krów na czerwonawy [2].

Niegdyś dodawano ziele dziurawca do piwa jako składnik o charakterze goryczkowym [2].


Odmiany, gatunki pokrewne i rośliny podobne:

Dziurawiec czteroboczny Hypericum quadrangulum L. pro p. lub Hypericum maculatum Cr. [4]
Dziurawiec nadobny Hypericum pulchrum [5]
Dziurawiec rozesłany Hypericum humifusum L. [4]
Dziurawiec skąpolisty Hypericum montanum [5]
Dziurawiec skrzydełkowaty Hypericum tetrapterum Fr. lub Hypericum acutum Mnch. [4]

Więcej informacji na temat dziurawca znajdziesz na blogu plantagia.

Kliknij ->


Zdjęcia:

Dziurawiec zwyczajny nasiona, Hypericum perforatum semen, seeds

Dziurawiec zwyczajny nasiona


Źródło:
  1. Walewski W. 1985. Towaroznawstwo zielarskie. PZWL, Warszawa.
  2. Cincura F. Ferakova V. i inni. 1990. Pospolite rośliny środkowej Europy. PZWL, Warszawa.
  3. Muszyński J. 1956. Roślinne leki ludowe. Ludowa Spółdzielnia wydawnicza, Warszawa.
  4. Rostafiński J., Seidl O. 1962. Przewodnik do oznaczania roślin. PWRiL, Warszawa.
  5. Stożek K. 2008. Rośliny i Zwierzęta. Włochy. Grafica Veneta S.p.A. (Dodatek do Gazety Wyborczej)

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka)

Skomentuj jako pierwszy