Nazwa gatunkowa: Lulek czarny - hyoscyamus niger L. [1-3]

Nazwa angielska: black henbane, henbane [2,3]

Nazwa francuska: Jasquime noire [3]

Nazwa niemiecka: Schwarzes Bilsenkraut [3]

Nazwa rosyjska: Bielena czornaja[3]

Rodzina: Psiankowate - Solanaceae [1,2]


Morfologia:

Wysokość: .

Kwiaty: wyrastają w kątach liści, są siedzące, korona jest białawo-żółtawa z wyraźnie widocznymi fioletowymi żyłkami [1].

Owoce: .

Łodyga: rozgałęziona i owłosiona.

Liście: ogonkowe lub bezogonkowe o zmiennym kształcie. Czasami są podłużnie jajowate i o zaostrzonym szczycie, o brzegu zatokowo wrębnym, zatakowato klapowanym lub grubo ząbkowanym [1].

Nasiona:

Korzenie:


Biologia:

Typ: roślina jednoroczna lub dwuletnia w zależności od odmiany [1].

Pokrój:.

Kwitnienie:.

Rozmnażanie:.


Ekologia.

Pochodzenie:

Zasięg terytorialny: Europa (w tym Polska), Azja [zb. 1,3].

Siedliska: w Polsce rośnie na rumowiskach i przychaciach [1]. Lulek uważany jest za roślinę ruderalną [3]


Uprawa:

Stanowisko:

Podłoże: .

Nawadnianie:

Nawożenie:


Zastosowanie:

Zielarstwo: roślina lecznicza

Okulistyka: alkaloid atropina w formie roztworu w kroplach używana jest do zakraplania oczu, aby rozszerzyć źrenice i umożliwić oglądnięcie dna lub operacji oczu przez specjalistę [3]

Surowiec zielarski:

Liść lulka - Folium Hyoscyami [1,3].

Zbiór surowca:

Zbiór surowca należy wykonać podczas kwitnienia rośliny. surowiec suszymy w temperaturze 50-60°C [1].

Przechowywanie surowca:

Surowiec należy przechowywać w szczelnym naczyniu i chronić od promieni słonecznych [1].

Informacje dotyczące surowca:

Surowiec powinien zawierać co najmniej 0,05% alkaloidów, obliczonych jako hioscyjamina [1].

Liście po wysuszeniu są zielonoszare lub żółtawozielone. Posiadają swoisty, nikły, narkotyczny zapach oraz słonawogorzki smak [1].

Surowiec należy do wykazu B. Największa jednorazowa dawka wynosi 1,0 g, a dzienna 3,0 g [1].

Skład chemiczny surowca: [zbiorcze 1,3]

liść:

  • alkaloidy tropanowe 0.02-0.18% (L-hioscyjamina oraz jej racematy: atropina [śladowe ilości] i hioscyna, skopolamina 30% zawartości alk.)
  • garbniki [1].

Działanie surowca:

Liście lulka posiadają podobny skład alkaloidów co pokrzyk wilcza jagoda oraz bieluń (pochodzą z tej samej rodziny i są dość blisko spokrewnione) , więc wpływ na organizmy mają również podobne. Działanie surowca zielarskiego zależne jest od proprocji alkaloidów (szczególnie L-hioscyjaminy i skopolaminy), która jest dość zmienna i zależy od składu ilościowego i jakościowego surowca [3].

Działanie surowca na organizm spowodowane jest obecnością alkaloidów. Mechanizm działania alkaloidów polega na porażeniu zakończeń nerwów przywspółczulnych, rozluźniają mięśnie gładkie, hamowaniu wydzielania śliny, śluzu, potu i soku żołądkowego. Alkaloidy zawarte w surowcu po zażyciu powodują rozszerzanie się źrenic. Oddziaływanie skopolaminy i L-hioscyjaminy na ośrodki różni się. L-hioscyjamina pobudza niektóre ośrodki w mózgu, ale skopolamina powoduje ich porażenie, wpływa uspokajająco, powoduje otępienie, zmniejszenie wrażliwości na bodźce zewnętrzne i osłabia wolę [3]. Dzięki alkaloidom liście lulka wykazują wyraźne działanie przeciwskurczowe, przeciwbólowe, łagodzące stany pobudzenia nerwowego, histerię, lęki, uczucie zagrożenia, chorobę lokomocyjną [1,3]. Surowiec stosowany był w dusznicy, dychawicy, nieżytach i nadkwaśności żołądka, kamicy żółciowej i wątrobowej. Olejek sporządzony z liści czasami używany jest zewnętrznie do wcierań przy nerwobólach i bólach gośćcowych, stawów i mięśni, nieżycie oskrzeli [1,3].

Surowce alkoloidowe - lulek, bieluń i pokrzyk obecnie są rzadko używane w lecznictwie ze względu na zawrtość toksycznych alkaloidów , jednak mogą być użyte tylko w bardzo poważnych dolegliwościach i wyjątkowych sytuacjach [3].

Zastrzeżenia:

Alkaloidy lulka, bielunia i pokrzyku są bardzo toksyczne i w nieodpowiedniej dawce prowadzą do poważnych powikłań i śmierci. Obecnie wymienione rośliny są rzadko stosowane w lecznictwie. Pokrzyk wilcza jagoda ze względu na wysoką zawartość atropiny używany jest głównie w okulistyce. Zażywanie lulka bez uprzedniej konsultacji ze specjalistą może skończyć się śmiercią! [3]

Leki/Suplementy/Mieszanki:

  • Capsiplex -maść [3]

Surowiec przetworzony:

Extr. Hyoscyami sicc., Ol. Hyoscyami [3]


Odmiany, gatunki pokrewne i rośliny podobne:

Miniaturka Nazwa rośliny
Pokrzyk wilcza jagoda Atropa belladonna L. - roślina lecznicza z rodziny Solanaceae, zawiera alkaloidy atropinę, L-hioscyjaminę

Źródło:
  1. 1985. Towaroznawstwo zielarskie. PZWL, Warszawa.
  2. Hyoscyamus niger. ITIS. Protokół dostępu: (dostęp )
  3. 1980. Ziołolecznictwo. PZWL, Warszawa.

Logo internetowy ogród

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka)

Skomentuj jako pierwszy