Nazwa gatunkowa: Poziomka truskawka - Fragaria X ananassa (Weston) Duchesne ex Rozier (pro sp.) [1]

Angielska nazwa: Strawberry [7]

Inne nazwy: (kliknij, aby rozwinąć)

Rodzina: Różowate - Rosaceae [1,7]

Morfologia

Uprawa truskawki Fragaria ananassa

Uprawa truskawki

Kwiaty: białe [].

Owoce: właściwymi owocami truskawki są drobne orzeszki (wielorzeszkowiec, wieloorzeszek) widoczne na powierzchni owocu pozornego []. Po zapyleniu dno kwiatowe rozrasta się tworząc owoc zbiorowy lub jagodę pozorną . Jagoda pozorna może osiągnąć średnicę do ok. 3 cm [7]

Biologia

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia, zimująca w gruncie w Polsce[7].

Typ/forma życiowa rośliny: roślina zielna, bylina[7].

Kwitnienie: wiosna: maj []. Większość odmian truskawek jest roślinami dnia długiego, czyli potrzebuje odpowiednio długiego dnia do indukcji kwitnienia. Niektóre odmiany są obojętne na długość dnia i mogą zakwitać latem. Do zakwitnięcia i wydania owoców truskawka potrzebuje okresu zimnego spoczynku[7]

Owocowanie: w klimacie umiarkowanym późne lato do późnej jesieni[7]. Pod osłonami truskawki owocują wcześniej, nawet późną wiosną 7.

Rozmnażanie: generatywnie poprzez owoce - orzeszki, wegetatywnie poprzez podział pędów, rozłogów, sadzonki[7].

Opis ogólny i uprawa

Poziomki i truskawki to jedne z mniejszych roślin wydających owoce, które znakomicie będą nadawały się do uprawy w małych ogrodach i przestrzeniach, a nawet do pojemników. Truskawka powstała poprzez skrzyżowanie ze sobą dwóch gatunków Fragaria chiloensis i Fragaria virginiana około 1750 roku w Europie [7]. Rozeta liści truskawki wyrasta z centralnej części, nazywanej karpą korzeniową, rozrastając się na około 30 cm szerokości i osiąga 30 cm wysokości, więc można zastosować rozstawę co 30 cm w rzędzie[7].


Większość odmian truskawki owocuje w następnym roku po posadzeniu i można odnieść wrażenie, że owoców wydaje dużo; z poletka o powierzchni 100 m2 możemy zebrać 40-80 kilogramów truskawek [2]. Średni plon truskawek z 1 ha uprawy wynosi około 10 - 60 t [7]. Truskawki nie są wybredne co do miejsca uprawy, jednak najlepiej czują się na stanowisku słonecznym, z dobrze uprawioną i odchwaszczoną glebą. Najlepsze dla truskawek są gleby żyzne, w dodatku zaleca się dobre nawożenie i okrywanie słomiastym obornikiem na zimę, gdyż truskawki mogą przemarzać [2]. Truskawka jest rośliną niedużą, więc jej korzenie nie sięgają zbyt głęboko, dlatego najlepiej jest uprawiać truskawkę na glebach z wysokim poziomem wód gruntowych lub zapewnić jej odpowiednie nawadnianie.

Siła owocowania truskawek słabnie po 4-5 latach uprawy, jej owoce drobnieją, dlatego warto po 3-4 latach znaleźć nowe miejsce na uprawę truskawek [2].

Do najbardziej znanych odmian truskawek w Polsce należy odmiana Senga Sengana, ceniona głównie za swój aromat.


Uprawa

Truskawkom należy zapewnić miejsce słoneczne z żyzną, dobrze zdrenowaną i przepuszczalną, wilgotną glebą i osłonięte od wiatrów. Na przysłoniętych stanowiskach truskawka wydaje mniej owoców, oczywiście owoce będą mniejsze i dłużej dojrzewać. Gleba lub podłoże do uprawy powinna mieć pH 6- 6.8, choć truskawkę 'uda się' uprawiać przy pH 4.5-8.2 [7]

Truskawka znakomicie nadaje się do uprawy w klimacie umiarkowanym, gdzie temperatury uprawy podczas dnia wynoszą 11-24 °C, ale jest możliwość uprawy w bardziej niekorzystnych temperaturach 6-28°C. W krajach tropikalnych truskawkę również można oprawiać na wysokościach powyżej 1000 m. Truskawka znosi mrozy podczas zimy, ale tylko do około -15 do -20°C, przy czym zawsze trzeba pamiętać, że truskawkę trzeba zabezpieczyć przed mrozami poprzez ściółkowanie, różne okrywy/osłony i odpowiednie stanowisko. Niekorzystnie wpływają na plon przymrozki wiosenne podczas kwitnienia, gdyż kwiaty wytrzymują spadki temperatury od -0.5 do -3 °C[7]


Truskawki najczęściej uprawia się w zagonach, a pomiędzy zagonami umieszcza się słomę, która ma za zadanie ochronić owoce przed zabrudzeniem, a także poprawić warunki uprawowe. Ściółka ze słomy jest naturalnym izolatorem; chroni glebę przed nadmiernym wyparowaniem wody (ewaporacja), utrudnia rozrost chwastów, odbija światło i doświetla liście truskawki, poprawia wymianę gazową w obrębie korzeni, zmniejsza wahania temperatury i chroni przed przymrozkami. Ściółka po jakimś czasie ulega rozdrobnieniu i rozkładowi przez mikroorganizmy i tym samym zasila glebę w cenną próchnice, która znacząco poprawia właściwości fizyczne podłoża [9]. Ze ściółkowania uprawy płyną same korzyści, które poprawiają nie tylko jakość owoców, ale i estetykę uprawy .

Nie zaleca się używania słomy owsianej do ściółkowania truskawki, ze względu na możliwość pojawienia się niszczyka zjadliwego[7]

Truskawka może być uprawiana z innymi gatunkami w uprawie współrzędnej. Dobrymi sąsiadami dla truskawki są niskie fasole, szpinak, ogórecznik, sałata, złocienie [7] i aksamitki.

Profesjonalne uprawy truskawek uprawiane są na zagonach okrytych folią lub w uprawach pod osłonami, gdzie dodatkowo truskawki uprawia się w podłożach sztucznych np. wełnie mineralnej

W stanie naturalnym truskawka raczej nie jest spotykana [7]

Rozmnażanie

Truskawkę można rozmnażać na wiele sposobów, jednak najlepiej i najłatwiej rozmnaża się ją poprzez rozłogi, które wypuszcza z liści podczas sezonu uprawowego [7].

W sprzedaży detalicznej popularne są nasiona truskawek, szczególnie przy zakupach przez Internet, z których truskawki dość łatwo kiełkują.

Choroby truskawek

Truskawki podatne są na choroby wirusowe, które mogą być przenoszone przez mszyce. Po kilku latach porażone przez wirusy rośliny marnieją i nie powinny być używane do rozmnażania. Sądzi się, że rozmnażanie przez nasiona może być skuteczne uzyskaniu zdrowych osobników [7]

Gdy na liściach truskawki zauważymy jaśniejsze plamy z czerwono-brunatną otoczką, to mamy do czynienia z chorobą o nazwie Biała plamistość liści truskawki Mycosphaerella fragariae

Przechowywanie

Truskawka wydaje owoce miękkie, nie nadające się do przechowywania, gdyż szybko są porażane przez pleśń, szczególnie jeżeli zostały, nieostrożnie zebrane lub źle transportowane.

Truskawki można poddawać mrożeniu lub liofilizacji, aby później korzystać z jej walorów smakowych

Zastosowanie

  1. Sadownictwo: roślina uprawiana na owoce [3]
  2. Pszczelarstwo:Roślina miododajna []
  3. Przemysł alkoholowy i spożywczy: dżemy, wina, cydry, szampany, kompoty, mrożonki, lody [7].

Kulinaria i dietetyka

Truskawki to wyjątkowo aromatyczny i ekskluzywny przysmak, w dodatku dostarcza dużo energii, witamin (Witamina C), kwasów organicznych i substancji przeciwnowotworowych. Truskawki można spożywać na surowo (najczęściej) lub w różnych postaciach (dżemów), dodatków do ciast, galaretek itd [7].

Zawartość składników odżywczych na 100g części jadalnych: [9]

Energia [kJ] 119
Energia [kcal] 28
Białko [g] 0,7
Tłuszcz [g] 0,4
Kw. tł. nasycone [g] 0,02
Kw. tł. 1-nienasycone [g]0,07
Kw. tł. n-nienasycone [g]0,24
Cholesterol [mg] 0
Węglowodany [g] 7,2
Sacharoza [g] 1,4
Błonnik pokarmowy [g] 1,8
Energia z białka [%] 10
Energia z tłuszczu [%] 12
Energia z węglowodanów [%]78
Sód [mg] 1
Potas [mg] 133
Wapń [mg] 26
Fosfor [mg] 25
Magnez [mg] 10
Żelazo [mg] 0,7
Wit. A* ekwiwalent [µg]2
Betakaroten [µg] 14
Wit. D [µg] 0
Wit. E [mg] 0,12
Tiamina wit. B1 [mg] 0,028
Ryboflawina wit. B2 [mg]0,065
Niacyna wit. B3,PP [mg]0,28
Wit. C [mg] 66

Z ciekawostek można dodać, że młode liście truskawek też są jadalne na surowo [7]

Zdjęcia:

Truskawka kwiaty Fragaria flowers

Truskawka kwiaty

Odmiany truskawki:

Odmian truskawek jest dość dużo, różnią się między sobą terminem dojrzewania owoców, przeznaczeniem owoców (deserowe, dla przetwórstwa, do mrożenia), wielkością i kształtem owoców, odpornością na choroby (głównie pleśnienie owoców), odpornością na mrozy.

Nazwa odmiany i opis
Alfa Centauri - odmiana późno owocująca[3]
Alioth - odmiana późno owocująca[3]
Ambrozja - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Ariadna - odmiana wcześnie owocująca[3]
Bogota - odmiana późno owocująca[3]
Camarosa - odmiana wcześnie owocująca[3]
Cambridge Favorite - odmiana średnio-późno owocująca, owocowanie obfite, owoce kuliste z gładką błyszczącą powierzchnią, owoce łososiowo-czerwone[2]
Camino Real - odmiana wcześnie owocująca[3]
Caskada - odmiana wcześnie owocująca, powtarzająca owocowanie[3]
Darselect - odmiana wcześnie owocująca[3]
Deutsch Evern - odmiana wcześnie owocująca, owoce stożkowe z ostrym szczytem, jasnoczerwone[2]
Dukat - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Elianny - odmiana wcześnie owocująca[3]
Elkat - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Elsanta - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Elsariusz - odmiana późno owocująca[3]
EMR 286 - odmiana wcześnie owocująca, powtarzająca owocowanie[3]
Esterhazy - odmiana późno owocująca, owocowanie obfite, owoce duże, nieregularne, czasem z żeberkami, kolor owoców ciemnomalinowy [2]
Filon - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Filut - odmiana późno owocująca[3]
Flair - odmiana bardzo wcześnie owocująca[3]
Georg Soltwedel - odmiana średnio-późno owocująca, obfite owocowanie, owoce duże i wydłużone, nieregularne oraz o barwie ciemnoczerwonej [2]
Granat - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Grandarosa - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Hokent - odmiana wcześnie owocująca[3]
Huxley - odmiana późno owocująca (sierpień-wrzesień (VIII-IX)), owocowanie obfite, owoce średnie, jasnoczerwone[2]
Idun - odmiana podobna do Cambridge Favourite, owoce regularne, czerwono zabarwione[2]
Kent - odmiana wcześnie owocująca[3]
Kimberly - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Louis Gauthier - odmiana późno owocująca, owocowanie obfite, owoce średnie, nieregularne, jasnoróżowe, może powtarzać owocowanie późnym latem (sierpień -wrzesień (VIII-IX))[2]
Macheranch's Fruhernte??? - odmiana wcześnie owocująca, owocowanie obfite, owoce średnie, jasnopurpurowe, słodkie[2]
Magdusia - odmiana wcześnie owocująca[3]
Marduk - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Marilyn - odmiana wcześnie owocująca[3]
Markat - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Milsei - odmiana wcześnie owocująca[3]
Niwa amarant - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Onebor - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Ostara - odmiana średnio-późno owocująca, powtarzająca owocowanie[3]
Ożarowianka - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Paladyn - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Panon - odmiana późno owocująca[3]
Panvik - odmiana późno owocująca[3]
Patrycja - odmiana późno owocująca[3]
Pegat - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Pink Rosa - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Purple Wonder - odmiana o purpurowych (ciemniejszych) owocach, powstała w wyniku hodowli przez pracowników pod wodzą dr. Courtney’a Webera z amerykańskiego Uniwersytetu Cornella (Ithaca), miąższ owoców jest aromatyczny i słodki. Licencję na sprzedaż tej odmiany ma firma W. Atlee Burpee Co. Nadaje się do uprawy pojemnikowej[6]
Regina - odmiana wczesna, owoce średniej wielkości, karminowoczerwone, smaczne i aromatyczne [2]
Rumba - odmiana wcześnie owocująca[3]
Sabrosa - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Selva - odmiana średnio-późno owocująca, powtarzająca owocowanie[3]
Selvik - odmiana późno owocująca[3]
Senga Sengana - odmiana późno owocująca[3]
Sonata - odmiana późno owocująca[3]
Tarda - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Ventana - odmiana wcześnie owocująca[3]
Vicoda - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Vikat - odmiana średnio-późno owocująca[3]
Zanta - odmiana późno owocująca[3]

Gatunki pokrewne i rośliny podobne:

MiniaturkaNazwa rośliny i opis
Poziomka posolita Fragaria vesca L. - bylina kłączowa o długich rozłogach, kwitnie na biało, liście odziomkowe z owłosionymi ogonkami
pragnia kwiatPragnia syberyjska Waldsteinia ternata (Stephan) Fritsch - niewielka bylina o kwiatach z pięcioma żółtymi płatkami, podobna pokrojem i liśćmi do truskawki, służy jako roślina okrywowa

Zjawisko niebieskiej róży

Kwiaty róży mogą mieć prawie każdą barwę z wyjątkiem jednej; niebieskiej, dlatego dla wszystkich hodowców uzyskanie róży o niebieskich kwiatach jest jak zdobycie Graala. Niebieska róża jeszcze nie istnieje, choć genetyczne modyfikacje zbliżają barwę kwiatów do odcieni niebieskich, to jeszcze daleka droga do uzyskania niebieskich kwiatów. Została nawet wyznaczona nagroda dla hodowców, którzy wyhodują taką różę. Nagroda wynosi chyba pół miliona dolarów. Można powiedzieć, że niebieska róża, to symbol czegoś co nie istnieje. Podobny pęd do osiągnięcia niebieskiej barwy lub nietypowych kolorów można dostrzec u pozostałych gatunków, w tym truskawki.

W Internecie oraz handlu ukazały się oferty z nasionami niebieskiej, purpurowej, a nawet czarnej truskawki. Oczywiście są to oferty ze sfałszowanymi zdjęciami, na których zmieniono barwę owoców, przy pomocy programów graficznych [5]. Niebieskie truskawki to hit, który bardzo dobrze się sprzedaje, bo ludzie nie wiedzą, że coś takiego nie istnieje, ale są ciekawi i to kupują.

O co w tym wszystkim chodzi? O to, że po kupieniu nasion i odczekaniu, aż "niebieska" truskawka/poziomka wyda czerwone owoce, minie czas na możliwość zareklamowania produktu : ). Tak właśnie można nazwać zjawisko niebieskiej róży. Niebieskie truskawki, tak samo jak niebieskie róże, nie istnieją! Przesłanie jest dość proste: Jeżeli coś nie istnieje, to można na tym nieźle zarobić. W rzeczywistości zostaliśmy oszukani, przez sprzedawcę i przez samego siebie.

Poniżej prezentuję wypowiedź jednego z internautów, który przekonał się czym są niebieskie truskawki.

Hue hue , w styczniu zamówiłem "niebieskie truskawki" ;-) , przyleciały po miesiącu, jak zwykle świetna transakcja dear friend ;-) i takie tam . Nasionka wyglądały jak pył, żeby zwiększyć prawdopodobieństwo wykiełkowania zasadziłem u siebie, dałem rodzicom i teściowej ;P. Ku naszemu zdziwieniu wszystkim zaczęły pięknie kiełkować, zaczęły się rozrastać coraz więcej i więcej, aż tu nagle pokazały się malutkie owoce. Na początku zielone bo przecież wiadoma sprawa muszą dojrzeć do swojego "niebieskiego koloru" Sąsiedzi, znajomi każdy z dnia na dzień pytał się czy to już, czy to już..... i tu nagle jak Byście zobaczyli - moja mina bezcenna ^o^ w końcu z krzaczka można było zerwać piękne soczyste czerwone poziomki ;D Generalnie zostałem nabity w butelkę ;-) , jedyny plus taki że córce smakują poziomki. Dodam tylko, że nasiona kupiłem na aukcji aliexpress opisane jako dorodne niebieskie truskawki które były na załączonym do aukcji zdjęciu Pozdrawiam i życzę udanych plonów. [4]

Można byłoby się podziewać, że truskawki chociaż będą miały ciemniejszy kolor owoców, a tu po prostu jest to zwykłe oszustwo.


Ale, ale... są purpurowe truskawki, i to nie jest żart. Po prostu owocowe mają ciemniejsze, a odmiana została wyhodowana przez W. Atlee Burpee Co. Firma posiada licencję na sprzedaż nasion i tylko od niej można zakupić purpurową, prawdziwą truskawkę : ) [6]

Źródło:
  1. ITIS Standard Report Page: Fragaria X ananassa. ITIS. Protokół dostępu: (dostęp )
  2. . Ogród przy domu. PWRiL, Warszawa.
  3. Lista odmian roślin sadowniczych - wpisanych do krajowego rejestru w Polsce. COBORU. . Protokół dostępu: (dostęp )
  4. Dziwne rzeczy, które można tanio sprowadzić z Chin: Cytat komentarza internauty: Paweł. Wirtualna Polska. Protokół dostępu: (dostęp )
  5. Blue Strawberries: A scam (of course.). The Worst Things For Sale. Protokół dostępu: (dostęp )
  6. Purpurowa truskawka zadziwia. Ogrod.info. . Protokół dostępu: (dostęp )
  7. Fragaria × ananassa . Temperate Plants Database. Protokół dostępu: (dostęp )
  8. Ściółkowanie słomą . Blog: Niepodlewam. Protokół dostępu: (dostęp )
  9. . Wartość odżywcza wybranych produktów spożywczych i typowych potraw. PWRiL, Warszawa.
Menu :