Wilczomlecz sosnka Euphorbia cyparissias L.

Nazwa gatunkowa: Wilczomlecz sosnka - Euphorbia cyparissias L. [1,2,4]

Inne nazwy: Sosnka [4], Galarhoeus cyparissias (L.) Small ex Rydb., Tithymalus cyparissias (L.) Hill [2].

Rodzina: Wilczomleczowate - Euphorbiaceae [1]


Wilczomlecz sosnka Euphorbia cyparissias

Wilczomlecz sosnka

Morfologia

Wysokość: 10-50 cm [1].

Kwiaty: kwiatostan - wieloramienna wierzchotka podwójnie złożona. Podsadki są kształtu szerokojajowatego, zaostrzone na szczycie, barwy żółtej, później podczas owocowania zmieniają barwę na czerwoną. Na brzegu kwiatostanu znajdują się żółtawe, półksiężycowate miodniki [1,4]. Kwiaty zapylane są przez muchy [4]

Owoce: rozłupnia z trzema komorami, z drobnymi brodawkami na powierzchni. Czasami owoc uznawany jest za torebkę. Wewnątrz rozłupni znajdują się po 3 nasiona [1].

Łodyga: pojedyncza lub w grupie, wzniesiona, pojedyncza lub rozgałęziona, od spodu bezlistna i czerwono nabiegła [1].

Liście: ułożone skrętolegle, nagie, siedzące, równowąskie, długości 1-2 cm, zaostrzone lub tępo zakończone. Pod kwiatostanem liście są podobne jak na łodydze [1] .

Nasiona: z żółtawym wyrostkiem nazywanym caruncula [1].

Kłącze: twarde , zdrewniałe, rozgałęzione [1].

Korzenie: mocno trzymają roślinę w podłożu [4]

Inne cechy: po uszkodzeniu rośliny wydobywa się sok mleczny [1]. Występuje zazwyczaj w gromadach [4]


Biologia

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia, zimująca w polskich warunkach.

Pokrój: bylina [4].

Kwitnienie: kwiecień-maj (IV-V) [1,4].

Rozmnażanie: generatywne poprzez nasiona, wegetatywnie poprzez podział kłączy [1].


Ekologia

Pochodzenie:

Zasięg terytorialny: Kanada, Stany Zjednoczone [2]. W Europie wilczomlecz sosnka występuje od niżu aż po tereny górzyste [1]

Siedliska: murawy, piaski (Festuco-Brometea, Sedo-Scleranthetea), zarośla, skraje lasów liściastych, lasy, siedliska ruderalne [1]

Wilczomlecz sosnka to uciążliwy i niebezpieczny chwast upraw, szczególnie dla upraw grochu, ponieważ jest rośliną żywicielską dla rdzy grochu Uromyces pisi Pers.[1].


Uprawa

Stanowisko: słoneczne [1,3]

Podłoże: ubogie [3], bogate w węglan wapnia lub w krzemiany [1].

Nawadnianie:

Nawożenie:


Zastosowanie


Zastrzeżenia:

Roślina trująca [4]

Sok mleczny wilczomlecza sosnki jest trujący i zawiera saponiny, około 2,5 % kauczuku, kwas galusowy, jabłkowy i winowy, olejek eteryczny, i olej [1]

Wilczomlecz stanowi zagrożenie dla bydła jeżeli znajdzie się w paszy. Z reguły bydło niechętnie zjada paszę, w której znajduje się wilczomlecz sosnka [1,4]


Zdjęcia:

Wilczomlecz sosnka

Wilczomlecz sosnka


Odmiany, gatunki pokrewne i rośliny podobne:

Euphorbia hermentiana Lem.
Euphorbia grandidens Haw.

Źródło:
  1. Cincura F. Ferakova V. Majovsky J., Somsak L., Zaborsky J. 1990. Pospolite rośliny środkowej Europy. PZWL, Warszawa.
  2. Euphorbia cyparissias. ITIS. Protokół dostępu: http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=28061 (dostęp 2015)
  3. Obserwacje własne: Aleksander Skrzyński, Zajęcia terenowe (25.5.2015), prowadzący dr inż. Zbigniew Gajewski, dr inż. Ewa Sitek.
  4. Rostafiński J., Seidl O. 1962. Przewodnik do oznaczania roślin. PWRiL, Warszawa.