Nazwa gatunkowa: Skrzyp polny - Equisetum arvense L. [2]

Inna nazwa: koszczka, jedlinka, chwoszcz.

Rodzina: Skrzypowate - Equisetaceae Rich.


Skrzyp polny Equisetum arvense

Skrzyp polny

Morfologia:

Wysokość: pęd zarodnikowy 10-20 cm, pęd letni/płonny 10-50 cm [2].

Pęd zarodnikowy: pojawiający się wcześnie na wiosnę przed pojawieniem się pędu płonego. Pędy zarodnikowe są koloru brunatnego, wysokości 10-20cm, średnicy 3-5 mm, nierozwidlone i nie pełnią funkcji asymilacyjnej (nie posiadają chlorofilu) [2]. Pochwa liściowa tych pędów jest lejkowato rozdęta, sucho-błoniasta, długości około 2 cm, koloru od jasnozielonego do ciemnobrunatnego, z 6-12 lancetowatymi ząbkami [2]. Po wydaniu zarodników pęd ten szybko obumiera.

Kłos zarodniowy długości 1,5-3 cm tępo zakończone, brunatnawe, struktura tarczkowata [2].

Pęd płonny: zielony oprócz wierzchołkowej części, okółkowo rozgałęzione, szorstki w dotyku, żeberkowany (6-19 żeberek), pochwy szare do brązowo-zielonych, długości 5-10 mm, z trójkątnie lancetowatymi, zaostrzonymi ząbkami [2].

Łodyga: wewnątrz znajdują się kanaliki powietrzne, tworzy podziemne kłącza, które mogą znajdować się na znacznych głębokościach.

Liście:

Korzenie: wyrastają obficie z międzywęźli.


Biologia:

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia (trwała) [2].

Pokrój/typ: bylina [2]

Zarodnikowanie: marzec-maj (III-V) [2]

Rozmnażanie: za pomocą zarodników oraz wegetatywnie - przez podział kłączy [2].


Ekologia:

Pochodzenie: Europa

Zasięg terytorialny: w Europie od niżu aż po tereny górzyste, zasięg okołobiegunowy [2]

Siedliska: rośnie dziko na łąkach, trawnikach, rowach, polach, ugorach, przydrożach, lubi gleby świeże piaszczyste, gliniaste, wilgotne i przede wszystkim kwaśne [zb. 2]. Występuje na zbiorowiskach klasy Agropyreta repentis, ze zwizku Agropyro-Rumicion, oraz z klasy Secalietea i Chenoposietea, rzadziej w lasach wilgotnych z klasy Alnetea glutinosae [2].

Znaczenie: skrzyp jest popularnym i trudnym do zwalczenia chwastem w uprawie rolniczej i ogrodniczej. Szczególnie występuje w uprawie ziemniaków. Może również stanowić zanieczyszczenie pasz [2].


Zwalczanie:

Walka ze skrzypem na polach uprawnych nie jest łatwa, gdyż jego kłącza znajdują się głęboko pod powierzchnią gruntu, a każdy zabieg mechaniczny może przyczynić się do fragmentacji kłączy i tym samym do rozmnożenia skrzypu. Poleca się jednorazowe wapnowanie gleby w dużej ilości 2 t/ha oraz bardzo głęboką orkę.


Zastosowanie:

Zielarstwo: Roślina lecznicza. [2]

Zielarstwo: Lecznictwo ludowe [2]


Surowiec zielarski:

Ziele skrzypu - Herba Equiseti [2], FP IV - Herba Equiseti arvensis.

Zbiór surowca zielarskiego:

Termin zbioru: czerwiec - wrzesień (VI-IX).

Zebrany w lecie surowiec można z powodzeniem suszyć na powietrzu, w cieniu lub suszarniach w temperaturze do 60°C [3].

Informacje dotyczące surowca zielarskiego:

Surowiec był opisany w FP IV [3].

Zapach surowca słaby, smak niewyraźny, słaby [3].

Skład chemiczny surowca zielarskiego:

Ziele skrzypu:

Działanie surowca zielarskiego:

Ziele Herba Equiseti w lecznictwie używane jest w leczeniu gruźlicy, miażdżycy naczyń, w stanach zapalnych dróg moczowych, w chorobach gośćcowych []. Ziele także wykorzystywane jest w lecznictwie ludowym jako środek moczopędny [2].

Napar z ziela skrzypu skutecznie zwalcza wypadanie włosów z głowy.

Odwary stosowane są do kąpieli w chorobach związanych ze skórą.

Leki/Suplementy/Mieszanki:

  1. Cardiosan - Species cardiaceae mieszanka ziołowa zawierająca ziele skrzypu [3].
  2. Cholesol - preparat [3].
  3. Fitolizyna - preparat [3].
  4. Pulmosan - Species pulmonales mieszanka ziołowa zawierająca ziele skrzypu [3].
  5. Reumogran - granulat [3].
  6. Reumosan - Species antirheumaticae mieszanka ziołowa zawierająca ziele skrzypu [3].
  7. Urogran - granulat [3].
  8. Urosan - Species diureticae mieszanka ziołowa zawierająca ziele skrzypu [3].

Ciekawostki:

Ze względu na dużą zawartość krzemionki (10%) [2], skrzypu używano dawniej do polerowania powierzchni metalowych.


Zdjęcia:

Skrzyp polny Equisetum arvense Skrzyp polny Equisetum arvense

Skrzyp polny

Skrzyp polny


Odmiany i gatunki pokrewne:

Skrzyp bagienny Equisetum limosum L.
Skrzyp błotny Equisetum palustre L.
Skrzyp leśny Equisetum sylvaticum L.
Skrzyp łąkowy Equisetum pratense Ehrh.
Skrzyp zimowy Equisetum hiemale L.

Źródło:
  1. Skrzypczak G., Blecharczyk A., Swędrzyński A. Podręczny atlas chwastów, Multum.
  2. Cincura F. Ferakova V. Majovsky J., Somsak L., Zaborsky J. 1990. Pospolite rośliny środkowej Europy. PZWL, Warszawa: 62.
  3. Walewski W. 1985. Towaroznawstwo zielarskie. PZWL, Warszawa.
  4. Mowszowicz J. 1985. Przewodnik do oznaczania krajowych roślin zielarskich. PWRiL, Warszawa.

Logo internetowy ogród

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka)

Skomentuj jako pierwszy