Nazwa gatunkowa: Nerecznica samcza - Dryopteris filix-mas (L.) Schott. [1,2,5,6-8]

Angielska nazwa: Male fern [8]

Inne nazwy: Narecznica samcza [1], Paproć samcza, Paprotnik samczy [2], Leśna paproć

Rodzina: Nerecznicowate - Dryopteridaceae [2,6-8], czasem Paprotkowate - Aspidiaceae [1]


Nerecznica samcza Dryopteris filix-mas

Nerecznica samcza

Morfologia:

Wysokość: 30-120 cm [2]

Liście: usychają na zimę. Ogonki liściowe są mocne, pokryte rdzawymi łuskami. Blaszki liściowe są podłużne, zwężające się na obu końcach, podwójnie pierzaste, z 20-35 parami odcinków pierwszego rzędu, zazwyczaj naprzeciwległymi. Liście drugiego rzędu mają brzeg karbowano piłkowany. Kupki zarodni znajdują się przy nerwie środkowym, ich nerkowata zawijka jest trwała, z brzegiem nie zagiętym pod kupkę [1]. Kupki zarodni powstają pod koniec lata. Młode liście zwinięte są w pastorał [2].

Korzenie: grube kłącza [1], koloru ciemnobrunatnego, z widocznymi pozostałościami po ogonkach liściowych i niewielkich korzeniach [2].


Biologia:

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia [2,7], hemikryptofit obszarów suboceanicznyczno-oceanicznch [1], zimuje w polskich warunkach.

Pokrój: bylina [], duża paproć [1].

Dojrzewanie zarodników: czerwiec-lipiec (VI-VII) - zależy od odmiany [], lipiec-sierpień (VII-VIII) [1,2]

Rozmnażanie: Przez sadzonki. Podział kępy jesienią.


Ekologia:

Pochodzenie/ naturalne występowanie: Północna Afryka (Maroko) , Azja (Kaukaz, Turcja, Armenia, Rosja, Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan), Europa, Północna Ameryka [8].

Występowanie: obszar okołobiegunowy [1], Europa, w Europie od niżu aż po góry.

Siedliska: głównie lasy liściaste z klasy Carpino-Fagetea i Betulo-Adenostyletea [1], następnie bory sosnowe, jodłowe, grądy mieszane, gleby wilgotne, podmokłe [2].

Nerecznica może być rośliną wskaźnikową dla gleb zawierających duża ilość próchnicy [1,4].


Uprawa:

Stanowisko: słoneczne, półcieniste lub cieniste [].

Podłoże: żyzne, próchniczne, umiarkowanie wilgotne i przepuszczalne [zb.1].

Nawadnianie: umiarkowane, należy unikać przesuszenia [].

Rozstawa: 45-60 cm, 60-90 cm []


Zastosowanie:

Roślina ozdobna, runo parkowe. [8]

Zielarstwo: Roślina lecznicza stosowana w medycynie ludowej [1,8]

Zielarstwo roślina lecznicza [1,5]

Surowiec zielarski:

Kłącze nerecznicy samczej - Rhizoma Filicis maris [2].

Zbiór surowca zielarskiego:

Kłącza wykopujemy na jesień. Suszymy w temperaturze pokojowej [1].

Informacje dotyczące surowca zielarskiego:

Surowiec w przekroju powinien mieć zielonkawą barwę [1].

Skład chemiczny surowca zielarskiego:

Pochodne floroglucyny (kwas flawaspidynowy, filiksowy, albaspidynę, aspidynę, aspidynol), enzym tiaminaza - rozkłada witaminę B [zbiorcze 2].

Działanie:

Odwar stosowany jest w zwalczaniu glist i tasiemców u ludzi i zwierząt. W medycynie ludowej służy do leczenia reumatyzmu i zapalenia żył [1].

Zastrzeżenia:

Surowiec ma właściwości trujące i zażywanie go powinno być omówione z lekarzem lub odpowiednim specjalistą [zbiorcze 1,2]. Surowiec nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży, a także u osób silnie osłabionych.

Wyciągi eterowe z kłącza - Extractum Filicis maris stosowane były do zwalczania tasiemców w organizmie [2].


Zdjęcia:

Nerecznica samcza Dryopteris filix-mas Nerecznica samcza Dryopteris filix-mas

Nerecznica samcza

Nerecznica samcza

Nerecznica samcza pastorał Nerecznica samcza pastorały

Nerecznica samcza pastorał

Nerecznica samcza pastorały

Nerecznica samcza liść z zawijkami Nerecznica samcza liść z zawijkami

liść z zawijkami

liść z zawijkami


Odmiany, gatunki pokrewne i rośliny podobne:

Nerecznica błotna - Dryopteris thelypteris - rzadko występująca roślina na terenie Polski
Nerecznica górska - Dryopteris oreopteris (Ehrh.) Maxon. - rzadko występująca roślina na terenie Polski
Nerecznica grzebieniasta - Dryopteris cristata (L.) A. Gray - rzadko występująca roślina na terenie Polski
Nerecznica krótkoostna - Dryopteris spinulosa (Mull.)O. Ktze.
Długosz królewski Osmunda regalis L.
Wietlica samcza Athyrium filix-femina
Pióropusznik strusi Matteuccia struthiopteris (L.) Tod.

Źródło:
  1. Cincura F., Ferakova V., Majovsky J., 1990. Pospolite rośliny środkowej Europy. PWRiL, Warszawa.
  2. Mowszowicz J., 1985. Przewodnik do oznaczania krajowych roślin zielarskich, PWRiL, Warszawa.
  3. Grzegory J. 1966. Ogród przy domu. PWRiL. Warszawa.
  4. Rostafiński J., Seidl O. 1962. Przewodnik do oznaczania roślin. PWRiL,Warszawa.
  5. Lewkowicz-Mosiej T. 2003. Leksykon roślin leczniczych. Świat Książki, Warszawa.
  6. Dryopteris filix-mas (L.) Schott . ITIS. Protokół dostępu: http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=17535 (dostęp 3.4.2015)
  7. Dryopteris filix-mas (L.) Schott . USDA. Protokół dostępu: http://plants.usda.gov/core/profile?symbol=DRFI2 (dostęp 3.4.2015)
  8. Dryopteris filix-mas (L.) Schott . USDA ARS-GRIN. Protokół dostępu: http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?14724 (dostęp 3.4.2015)

Logo internetowy ogród

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka)

Skomentuj jako pierwszy