Nazwa gatunkowa: Szczeć pospolita - Dipsacus fullonum L. [3,4]

Angielska nazwa: Common Teasel, Fuller's Teasel [4]

Inne nazwy: (kliknij, aby rozwinąć)

Rodzina: Szczeciowate - Dipsacaceae[3]

Morfologia

Szczeć pospolita Dipsacus fullonum

Szczeć pospolita

pokrój

Wysokość: 90-150 cm [1], czasami nawet wyższa.

Kwiaty: białe lub liliowe (różowawe), zebrane w koszyczki (główki), bezszypułkowe, siedzące, przedprątne, umieszczone wśród łuskowatych liści okrywy. Główki kwiatostanowe podłużne, Korona 4-płatkowa, długości 1.3 cm, symetrii grzbiecistej. Liście okrywające kwiatostan skierowane do góry, wąskie, sztywne, pokryte kolcami . Kielich kubeczkowaty. Pręciki 4, międzyległe, przyrosłe do płatków korony, słupek 1. Pylniki wolne, wystające z korony.

Owoce: .

Łodyga: pokryta kolcami, wzniesiona, sztywna, kanciasta, .

Liście: W pierwszym roku wegetacji szczeć wytwarza przyziemną rozetę liściową, której liście ustawione naprzeciwlegle względem siebie, odziomkowe; kształtu odwrotnie-jajowatego, z krótkimi ogonkami, orzęsiona na brzegach, o pomarszczonej powierzchni, brzegi blaszek liściowych składają się z zaokrąglonych zębów [zb. ,4]. Liście łodygowe; do 25 cm długości, kształtu podługowato-lancetowatego, z brzegami kolczastymi, siedzące, ustawione nakrzyżlegle względem siebie [zb. ,4]. Środkowe i górne liście są ze sobą zrośnięte parami, tworząc u ich nasady 'miskę na wodę'.

Nasiona: jedna roślina jest w stanie wytworzyć ponad 2000 nasion, które przez około 2 lata zachowują zdolność kiełkowania od 30 do 80%, w zwykłych, polowych warunkach [4]

Korzenie: wytwarza silny korzeń palowy, który osiąga długość około 60 cm i szerokość 2,5 cm w najszerszym odcinku. Korzenie szczeci mają zastosowanie w medycynie [4]

W pierwszym roku szczeć wykształca przyziemną rozetę liści, dopiero w następnym roku wegetacyjnym, wczesnym latem wybija w pęd kwiatostanowy [4]

Biologia

Długość życia rośliny: roślina dwuletnia [4], zimująca w polskich warunkach[], czasami może być rośliną wieloletnią [4].

Pokrój: wzniesiona, rozłożysta, roślina zielna.

Kwitnienie: lipiec-sierpień (VII-VIII).

Rozmnażanie: generatywnie poprzez siew nasion.

Ekologia

Pochodzenie: Europa [4]

Zasięg terytorialny: Europa, Ameryka Północna (zawleczona w 1700 roku z Europy) [4]

Siedliska: otwarte, ciepłe przestrzenie, brzegi rzek, rumowiska, zarośla, lasy, przydroża, łąki, nieużytki, tereny zamieszkałe przez ludzi, cmentarze [zb.4]

Szczeć bardzo obficie wydaje nasiona i szybko się rozsiewa. Szczeć lubi zakamarki pomiędzy płytami chodnikowymi, kamieniami, głazami i przeróżne zagłębienia, z których ciężko ją usunąć.

Do Ameryki Północnej szczeć przywieziono jako ciekawostkę ogrodniczą, pełniącą funkcję ozdobną w ogrodach. Wkrótce okazało się, że szczeć bardzo szybko się rozsiewa i uznano ją roślinę inwazyjną [4].

Zwalczanie rośliny: szczeć jest silnie inwazyjną rośliną, skuteczne w zwalczaniu niewielkiej ilości roślin okazują się podcinanie korzeni i ucinanie główek kwiatowych zanim wysieją nasiona, jednak przy większej ilości roślin takie działania mogą być niewystarczające. Wypalanie roślin szczeci jest mało skuteczne. Wymienia się także chemiczne zwalczanie poprzez zastosowanie środków zawierających 2,4-D[4].

Uprawa

Stanowisko: słoneczne lub lekko zacienione

Podłoże: gliniaste, gliniaste z piaskiem, umiarkowanie wilgotne, ciepłe.

Nawadnianie: roślina radzi sobie bez nawadniania, zbiera wodę u nasady liści

Nawożenie:

Szczeć jest stosunkowo łatwa w uprawie o ile znajdziemy jej odpowiednie miejsce. Problemem są kolczaste łodygi i kwiatostany oraz rozłożysty wzniesiony pokrój rośliny. Szczeć nie powinna być sadzona blisko szlaków komunikacyjnych. Na wiosnę należy ściąć suche rośliny przy ziemi w rękawiczkach, uważając aby nie pokaleczyć sobie skóry i oczu.

Zastosowanie

Kwiaciarstwo: Roślina ozdobna gruntowa, ozdobna z pokroju i kwiatów, jako pojedyncza roślina, tło dla innych roślin

Zielarstwo: roślina lecznicza.

Zielarstwo: medycyna ludowa - leczenie homeopatyczne przetoki odbytniczej

Dawniej główek szczeci używano w przemyśle włókienniczym, tekstylnym przy produkcji wełny, oraz do 'tapirowania' wełny? [4]

Zielarstwo

Surowiec zielarski:

Ziele szczeci - Herba Dipsaci

Skład chemiczny surowca zielarskiego:

Liście: glikozyd irydoidowy (dipsakan), substancja goryczowa (skabiozyd), kwas kawowy

Działanie surowca zielarskiego:

Korzenia szczeci wykorzystuje się jako środek w leczeniu żółtaczki i rośliny oczyszczającej organizm [4]

Zdjęcia:

Szczeć pospolita Dipsacus fullonum

Szczeć pospolita

Kwiatostan

Szczeć pospolita Dipsacus fullonum

Szczeć pospolita

Kwiatostan

Szczeć pospolita Dipsacus fullonum

Szczeć pospolita

Kwiatostan

Szczeć pospolita Dipsacus fullonum

Szczeć pospolita

Szczeć pospolita Dipsacus fullonum

Szczeć pospolita

Szczeć pospolita Dipsacus fullonum

Szczeć pospolita

młoda roślina

Szczeć pospolita surowiec

Szczeć pospolita surowiec

Pokruszony korzeń

Źródło:
  1. . Przewodnik do oznaczania roślin. PWRiL, Warszawa.
  2. . Przewodnik do oznaczania krajowych roślin zielarskich. PWRiL, Warszawa.
  3. Dipsacus fullonum. ITIS. Protokół dostępu: (dostęp )
  4. , dentification and Management of Common Teasel (Dipsacus fullonum). University of Nevada, COOPERATIVE EXTENSION, Bringing the University to You, Fact Sheet-02-40 . Protokół dostępu: (dostęp

Logo internetowy ogród

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia. Po dodaniu komentarza i wróceniu do strony należy ją odświeżyć, klikając klawisz na klawiaturze F5 (aby uniknąć podwojenia wpisu).

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka). Komentując wpis wyrażasz zgodę na przetwarzanie i przechowywanie danych związanych z tożsamością w internecie.

Skomentuj jako pierwszy

Menu :