Nazwa gatunkowa: Marchew zwyczajna - Daucus carota L. [1,2]

Inne nazwy:

Rodzina: Selerowate - Apiaceae [1]

Morfologia

Wysokość: [] .

Pokrój [].

Kwiaty: kwiatostan baldach złożony, kwiaty są obupłciowe, czasem jednopłciowe, obcopylne i owadopylne [n].

Owoce: rozłupka rozpadająca się na dwie niełupki [n].

Łodyga: [].

Liście: złożone w rozetę, 3-5 krotnie pierzastodzielne. U odmian wczesnych rozeta liściowa jest mniejsza. Nać u odmian na sprzedaż powinna być silna. Odmiany na zbiór kombajnowy również powinny posiadać silną i wzniesioną rozetę liściową [n].

Nasiona: []

Kłącze: []

Korzenie: system korzeniowy marchwi jest głęboki. W pierwszym roku rozwoju marchwi, po około 30 dniach od siewu w nowo powstałym korzeniu głównym zaczynają się gromadzić materiały zapasowe w postaci cukrów. Korzeń marchwi pełni funkcję organu spichrzowego dla składników odżywczych. Dojrzały korzeń spichrzowy marchwi jest jadalny i bardzo pożywny dla ludzi i zwierząt. []

Inne cechy: []

Biologia

Długość życia rośliny: roślina dwuletnia[].

Typ/forma życiowa rośliny: [].

Kwitnienie: [].

Owocowanie: [].

Rozmnażanie: generatywnie poprzez siew nasion[].

Uprawa

Stanowisko: słoneczne[], przy czym marchew nie wykazuje reakcji na zmienną długość dnia - jest fotoperiodycznie obojętna

Podłoże: umiarkowanie wilgotne, gleby zwięzłe, gliniasto-piaszczyste,o dużej zawartości próchnicy, pH gleby od 6.5-7.5, (gleby zakwaszone oraz bez próchnicy mogą sprzyjać pobieraniu metali ciężkich i substancji szkodliwych przez marchew). Gleba pod uprawę marchwi powinna być dobrze uprawiona i spulchniona, gdyż od tego zależy później jakość korzeni.[]

Nawadnianie: []

Nawożenie: Marchew najlepiej jest uprawiać w drugim roku po nawożeniu obornikiem. Posadzenie marchwi w tym samym roku, co było przeprowadzone nawożenie obornikiem, może powodować rozwidlanie się korzeni oraz zwiększone porażenie przez połyśnicę marchwiankę.[]

Rozmnażanie: marchew rozmnaża się tylko poprzez siew nasion. Siew nasion wykonuje się bezpośrednio na pole. Nasiona marchwi nie zaleca się wysiewać do suchej gleby, gdyż opóźnia się wtedy jej kiełkowanie, które i tak jest stosunkowo długie.[]

Temperatura podczas uprawy: Marchew jest w stanie rosnąć przy minimalnej temperaturze od 4 do 6°C. Optymalna temperatura dla uprawy marchwi wynosi 18-20°C. Marchew uprawna wytrzymuje spadki temperatury do -2°C[]

Mrozoodporność: dobra[]

Długość okresu wegetacji: w zależności od odmiany i przeznaczenia, długość wegetacji marchwi waha się od 80 do 180 dni [n]

Plenność: zależy od warunków uprawy i odmiany; odmiany wczesne 30-40 t/ha, odmiany późne 50-80 t/ha [n]

Choroby: alternarioza, czarna zgnilizna korzeni, chwościk marchwi, mączniak prawdziwy[n]

Szkodniki: połyśnica marchwianka[n]


Znaczenie gospodarcze:

Polska przoduje w produkcji marchwi na świecie, zarówno świeżej jak i suszonej. Uprawy marchwi w Polsce w 2008 roku stanowiły 18% upraw polowych.


Sposoby uprawy marchwi

Marchew można uprawiać na płask na glebach lżejszych, które umożliwiają rozwinięcie się korzenia spichrzowego, a także zbiór. Marchew na glebach cięższych najczęściej uprawia się w redlinach, czyli podłużnych, uformowanych kopcach. Na redlinach stosuje się siew pasowo-rzędowy nasion marchwi.


Po uprawie marchwi zaleca się zrobić przerwę od upraw roślin z rodziny selerowatych na okres 3-4 lat. Podczas uprawy należy wykonywać dodatkowe zabiegi, takie jak obredlanie, odchwaszczanie, podlewanie,

Zastosowanie

  1. Warzywnictwo: marchew jest warzywem
  2. Zielarstwo: roślina barwierska
  3. Rolnictwo: roślina przemysłowa uprawiana na dużych areałach
  4. Przemysł spożywczy i przetwórczy : sałatki, soki, zupki, dżemy, przetwory dla dzieci
  5. Kulinaria: marchew wchodzi w skład wielu potraw, surówek, przetworów a nawet wypieków.

Dietetyka

Marchew należy do bardzo pożywnych i odżywczych warzyw. Zawiera sporo węglowodanów, które dostarczają zarówno energii jak i cennego błonnika. Wysoka zawartość witaminy A i beta-karotenu zapewnia bardzo dobre uzupełnienie tej witaminy i prowitaminy w diecie, szczególnie w okresie zimowym. Pomimo wysokich wartości odżywczych, trzeba z umiarem spożywać marchew, gdyż ma zdolność do akumulacji szkodliwego kadmu z gleby. Z darzały się przypadki zatrucia kadmem w szpitalach po diecie z dużym udziałem marchwi. Kadm jest bardzo niebezpiecznym metalem cięzkim dla organizmu i może powodować zmiany genetyczne, nowotwory, uszkodzenia narządów (nerek).


Zawartość składników odżywczych na 100g części jadalnych: [3]

Energia [kJ] 111
Energia [kcal] 27
Białko [g] 1,0
Tłuszcz [g] 0,2
Kw. tł. nasycone [g] 0,04
Kw. tł. 1-nienasycone [g]0
Kw. tł. n-nienasycone [g]0,12
Cholesterol [mg] 0
Węglowodany [g] 8,7
Sacharoza [g] 2,0
Błonnik pokarmowy [g] 3,6
Energia z białka [%] 15
Energia z tłuszczu [%] 7
Energia z węglowodanów [%]78
Sód [mg] 82
Potas [mg] 282
Wapń [mg] 36
Fosfor [mg] 32
Magnez [mg] 16
Żelazo [mg] 0,5
Wit. A* ekwiwalent [µg]1656
Betakaroten [µg] 9938
Wit. D [µg] 0
Wit. E [mg] 0,51
Tiamina wit. B1 [mg] 0,054
Ryboflawina wit. B2 [mg]0,054
Niacyna wit. B3,PP [mg]0,45
Wit. C [mg] 3,4

*odpadki stanowią około 26% masy marchewki

Ciekawostki:

Znane są przypadki wykorzystania marchwi w celu podrabiania przetworów, konkretnie dżemów brzoskwiniowych i innych.

Zdjęcia:

Marchew w hurtowni

Marchew w hurtowni

Odmiany marchewki:

Amsterdam - o. wczesna [2]
Askona F1 - o. późna, producent Polan [2]
Dolanka - o. późna, producent Polan [2]
Flakkese 2 - Flacoro - o. późna, producent Polan [2]
Foram - [n]
Galicja F1 - o. średnio-wczesna, producent Polan [2]
Kamila F1 - o. wczesna, producent Polan [2]
Karotela - o. wczesna [2]
Kinga F1 - o. wczesna, producent Polan [2]
Kometa F1 - o. późna, producent Polan [2]
Koral - o. późna, producent Polan [2]
Krakowia F1 - o. wczesna, producent Polan [2]
Major F1 - o. wczesna, typu Karotka[2]
Nantejska Polana - o. późna, producent Polan [2]
Polka F1 - o. średnio-późna, producent Polan [2]
Rumba F1 - o. wczesna, producent Polan [2]
Salsa F1 - o. późna, producent Polan [2]
Samba F1 - o. późna, producent Polan [2]

Typy odmiany marchewki:

typ amsterdamski - wczesne, korzenie są walcowate i delikatne, kruche, łamliwe, soczyste, słabe właściwości przechowalnicze [n]
typ berlikumer - odmiany średnio-późne i późne, korzenie stożkowato walcowate i intensywnie wybarwione o intensywnym smaku i barwie [n]
typ chantenay - odmiany wczesne do późnych, korzenie kształtu szeroko-stożkowatego, krótka, gruba i silna nać. Odmiana przeznaczona zarówno do bezpośredniego spożycia, jak i do przetwórstwa [n]
typ imperator - odmiany średnio-wczesne do późnych, korzenie są bardzo długie, wąskie, o intensywnej i wyrównanej barwie, dobre właściwości przechowalnicze, możliwy zbiór mechaniczny [n]
typ mini (baby) - bardzo wczesne, walcowate, intensywnie wybarwione i słodkie, krępa i długa nać [n]
typ flakkee - odmiany późne, stożkowate korzenie o wysokiej zawartości cukrów, intensywne wybarwienie korzeni [n]
typ nantejski - odmiany wczesne do późnych, soczyste i smaczne korzenie o gładkiej skórce [n]
typ paryski - wczesne i bardzo wczesne, korzenie soczyste i smaczne, słabe właściwości przechowalnicze [n]

Odmiany, gatunki pokrewne i rośliny podobne:

Miniaturka Nazwa rośliny
Pietruszka zwyczajna Petroselinum crispum (Mill.) Fuss
Źródło:
  1. Daucus carota. ITIS. Protokół dostępu: (dostęp )
  2. Katalog odmian warzyw i kwiatów 2017-2018. Polan, Kraków.
  3. 2011. Wartość odżywcza wybranych produktów spożywczych i typowych potraw. PWRiL, Warszawa.

Logo internetowy ogród

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia. Po dodaniu komentarza i wróceniu do strony należy ją odświeżyć, klikając klawisz na klawiaturze F5 (aby uniknąć podwojenia wpisu).

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka). Komentując wpis wyrażasz zgodę na przetwarzanie i przechowywanie danych związanych z tożsamością w internecie.

Skomentuj jako pierwszy

Menu :