Nazwa gatunkowa: Konwalia majowa - Convallaria majalis L. [1,2,6,8]

Nazwa angielska: Lily of the valley [1]

Nazwa francuska: Muguet, Muguet de mai, lis de vallees [1]

Nazwa niemiecka: Maiglockchen [1]

Inna nazwa: konwalia lanuszka, lanka, lanysz [2], Convallaria maialis

Rodzina: aktualnie Szparagowate - Aspragaceae, a także Konwaliowate - Convalariaceae [1], Liliowate - Liliaceae [6]


Konwalia majowa Convallaria majalis

Konwalia majowa

Morfologia:

Wysokość: 7-20 cm [zbiorcze 2,8].

Pokrój: niska bylina [1,8].

Kwiaty: kwiatostan typu jednostronnie groniastego [1,8], osadzony na pojedynczym pędzie [8]. Kwiaty dzwonkowate, szypułkowe, koloru białego [2]. Listki okwiatu (6) są ze sobą zrośnięte i mają odstające ząbki [+,8]. Kwiaty wydzielają przyjemny zapach [2,6,8]. Kwiaty bez miodników [8].

Owoc: pomarańczowa lub czerwona jagoda [zb. 1,2,8]. Jagoda konwalii jest TRUJĄCA!

Łodyga: głąbik złożony z 2 lub 3 eliptycznie-jajowatych liści o równoległym unerwieniu, zakończony pędem kwiatostanowym.

Liście: dwa lub trzy liście [zb.1,8], odziomkowe [8], eliptycznojajowate lub eliptycznolancetowate [2], unerwione równolegle, całobrzegie, wyrastają z kłącza. Posiadają długie ogonki, które otoczone są przy podstawie cienką, przezroczystą, błoniasta pochwą. Liście koloru żywozielonego, jesienią żółkną i obumierają stając się mało dekoracyjne.

Nasiona: kulisto-jajowate o kolorze jasnozielonym [1] (czasami opisywane jako barwa niebieskawa).

Korzenie: kłącze cienkie, czołgające się [1,2], silnie rozgałęzione.

Inne cechy: Roślina trująca [2,8].


Biologia:

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia [2]. Geofit.

Typ rośliny: bylina [1,8].

Kwitnienie: wiosna: maj-czerwiec (V-VI) [2,6,8]

Rozmnażanie: wegetatywnie poprzez podział podziemnych kłączy [6]


Ekologia:

Zasięg terytorialny: strefa klimatu oceanicznego i umiarkowanego Europy, Ameryki Północnej i zachodniej Azji [1]. Pospolita na niżu, w górach rzadko występuje

Siedliska: w Polsce najczęściej występuje w lasach liściastych (łęgi, lasy dębowo-grabowe, bukowe, bory mieszane, a nawet lasy świerkowe na podłożu wapiennym) i zaroślach [zb. 1,8].

Konwalia rosnąca na naturalnych siedliskach jest pod ochroną [+,2,8].


Uprawa/Ochrona:

Stanowisko: półcieniste lub cieniste [6], najlepiej pod drzewami i krzewami. Konwalia w słońcu też sobie poradzi [5].

Podłoże: próchniczne [6], nie powinno być zbyt piaszczyste i suche [5,6],

Nawadnianie:

Nawożenie: po zasadzeniu zaleca się przykryć kłącza obornikiem [6]

Rozstawa: w międzyrzędach 15-20 cm, w rzędach co 5 cm [5], na głębokość 2 cm [6]

Termin rozmnażania: jesień, połowa października do początku listopada (X-XI)[6]

Rozmnażanie: przez podział kłączy [6]

Konwalia jest uprawiana do celów leczniczych oraz jako roślina ozdobna (dekoracyjna) na kwiat cięty.

Po posadzeniu konwalii warto ją nawieźć nawozem organicznym np. obornikiem [6].


Zastosowanie:

Roślina ozdobna: [8] na kwiat cięty, rabaty, bukieciki, jako roślina okrywająca [zb 6]. Dobrze komponuje się z fiołkami [+]. Konwalia nadaje się do pędzenia [6].

Zielarstwo: roślina lecznicza [[1,8].

Przemysł perfumeryjny [2]


Surowiec zielarski:

Kwiatostany konwalii - Inflorescentia Convallariae [1].

Ziele konwalii - Herba Convallariae, syn. Herba Liliorum convallium (FP IV) [2].

Zbiór surowca zielarskiego:

Termin zbioru: Maj.

Surowiec zbierany jest w maju z upraw lub ze stanu naturalnego. Suszenie surowca przeprowadza się w temperaturze 20-110°C - surowiec bardzo szybko się suszy, ewentualnie w temperaturze pokojowej [3].

Surowiec w większej ilości przechowywało się w blaszanych pojemnikach, aktualnie przechowywany w pojemnikach z tworzyw sztucznych. W mniejszych ilościach przechowywany jest w naczyniach z ciemnego szkła [3].

Informacje dotyczące surowca zielarskiego:

Surowiec nie posiada zapachu świeżej rośliny, smak gorzki [3].

Surowiec jest objęty FP. Należy do wykazu B [3].

Skład chemiczny surowca zielarskiego:

Kardenolidowe glikozydy nasercowe (kardenolidowe) (konwalozyd i konwalotoksyna - pochodne strofantyny, strofantydol (konwalotoksol), bipinodogeniny (lokundiozyd) i peryplogeniny), a także saponiny sterydowe (konwalamaryna, konwalaryna), flawonoidy (izoramnetyna, kwercetyna), kwasy fenolowe i liczne kwasy organiczne (chelidonowy) [1,2].

W kwiatach znajduje się olejek eteryczny zawierający farnezol nadający konwalii przyjemny zapach [1,2].

Nasiona zawierają konwalozyd [2].

Działanie:

Glikozydy nasercowe powodują zwolnienie tętna, zwiększenie siły skurczu mięśnia sercowego - właściwość ta jest wykorzystywana w leczeniu chorób układu krążenia (osłabione przewodnictwo impulsów nerwowych, niewydolność serca, starcze serce) [1].

Surowiec wykazuje działanie moczopędne [2].

Konwalia wykorzystywana jest także w leczeniu puchliny wodnej.

Forma stosowania:

Nalewka - Tinctura Convallariae titrata - używana w kroplach per se

Leki/Suplementy/Mieszanki:

  1. Cardiol - krople
  2. Convafort - drażetki zawierające suchy wyciąg z ziela.
  3. Neocardina - krople
  4. Krople nasercowe Guttae Cardiacae - mieszanka o działaniu uspokajającym, usprawniającym pracę serca (zwiększa siłę skurczu), zawiera nalewkę z konwalii Convallariae tinctura titrata w ilości 50g/100g roztworu, a także nalewkę z głogu i kozłka oraz alkohol [7].

Zastrzeżenia:

Roślina jest silnie trująca. Trująca jest także woda, w której przebywały bukieciki z konwalii. Należy zwracać szczególną uwagę na małe dzieci, które mogą połknąć czerwone owoce konwalii.

Największa jednorazowa dawka wynosi 0,5 g, dzienna 1,5 g.


Ciekawostki:

Konwalia może posłużyć jako dodatek do tytoniu - z literatury ciężko wywnioskować, czy jest to mieszanka mająca na celu leczenie chorób związanych z układem oddechowym, czy poprawienie aromatu tytoniu. W każdym razie, odradzamy palaczom eksperymentowanie z konwalią, ponieważ nieodpowiednia dawka może być trująca. [4]


Zdjęcia:

Konwalia majowa Convallaria majalis okaz zielnikowy Konwalia majowa Convallaria majalis

Konwalia majowa okaz zielnikowy

Konwalia majowa


Odmiany, gatunki pokrewne i rośliny podobne:

Konwalia majowa odm. wielkokwiatowa - Convallaria majalis 'Grandiflora' - odmiana uprawiana w ogrodach [6]
Kokoryczka wonna - Polygonatum odoratum (Mill.) Druce [2]
Konwalijka dwulistna - Maianthemum bifolium (L.) F.W. Schmidt
Śnieżyczka przebiśniegŚnieżyczka przebiśnieg - Galanthus nivalis L.

Źródło:
  1. Teresa Lewkowicz-Mosiej. 2003. Leksykon roślin leczniczych. Świat Książki, Warszawa.
  2. Mowszowicz J. 1985. Przewodnik do oznaczania krajowych roślin zielarskich. PWRiL, Warszawa.
  3. Walewski W. 1985. Towaroznawstwo zielarskie. PZWL, Warszawa.
  4. Cincura F. Ferakova V. i in. 1990. Pospolite rośliny środkowej Europy. PZWL, Warszawa.
  5. Grzegory J. 1966. Ogród przy domu. PWRiL. Warszawa.
  6. Kiljańska I. (Red.) 1971. Kwiaciarstwo. PWRiL, Warszawa: 135, 281 (d).
  7. Etykiety kropli nasercowych, Guttae Cardiacae, Microfarm a także PPH HASCO-LEK S.A.
  8. 1962. Przewodnik do oznaczania roślin. PWRiL, Warszawa.

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka)

Skomentuj jako pierwszy