Nazwa rodzajowa i gatunkowa: Cykoria podróżnik - Cichorium intybus L. [1-3]

Rodzina: Astrowate - Asteraceae, dawniej Złożone - Compositeae

Morfologia:

Wysokość: 30-150 cm [3].

Kwiaty: 3-4 cm szerokości, obupłciowe [3] liczne, zebrane w koszyczki, wszystkie języczkowe 12-20, jasnoniebieskie lb niebieskie, rzadziej białe lub różowe. Wyrastają na szczytach łodyg i z kątów górnych liści [3]. Część zewnętrznej okrywy kwiatu odstająca , jajowata, wewnętrzna okrywa jest w dole zrośnięta i lancetowata

Owoc: niełupki bez dzióbka, posiadają wieniec z krótkich łusek.

Łodyga: w drugim roku się rozgałęzia. Obła lub kanciasta, naga, wyprostowana [zb.+,3].

Liście: dolne: pierzasto-zatokowate, pod spodem szorstko owłosione, zebrane w różyczkę liściową, łodygowe: siedzące, mniejsze od dolnych, bezogonkowe, niepodzielone, lancetowate, wydłużone, obejmują łodygę sercowato lub strałkowato, liście rosnące najwyżej są całobrzegie [+,3].

Nasiona: .

Korzenie: mięsisty [3], wrzecionowaty lub walcowaty (palowy), długości około 30-50cm, grubości do 2-cm. Powierzchnia podłużnie pomarszczona, jasnobrunatna.

Biologia:

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia [3]. Hemikryptofit

Pokrój: średniej wysokości bylina.

Kwitnienie: lipiec-wrzesień (VII-IX)[3], lipiec - sierpień (VII-VIII).

Rozmnażanie: generatywnie za pomocą niełupek, wegetatywnie poprzez pędy wyrastające z korzenia.

Ekologia:

Pochodzenie: kraje europejskie leżące nad Morzem Śródziemnym.

Zasięg terytorialny: Europa, Azja, Północna Afryka. Występuje od niżu aż po wyżyny, rzadziej na pogórzu.

Siedliska: w Polsce występuje na miedzach, pastwiskach, przydrożach, łąkach i nieużytkach, skrajach upraw zbóż (klasa Secalietea), nasypy, wysypiska [2,3].

Uprawa:

Stanowisko: słoneczne

Podłoże: próchniczne, zasobne w azot (N) i inne pierwiastki, umiarkowanie ciepłe.

Nawadnianie:

Nawożenie:

Odmiany uprawiane posiadają grubszy korzeń, służą głównie jako dodatek do kaw lub jej namiastki.

Zastosowanie:

Roślina ozdobna z kwiatów.

Zielarstwo: roślina lecznicza, lecznictwo ludowe

Przemysł spożywczy: produkcja kawy [3]

Pszczelarstwo: roślina miododajna [3]

Surowiec zielarski:

Korzeń Cykorii podróżnik - Radix Cichorii, syn. Radix Cichorii intybi [3].

Informacje na temat surowca::

Przełam korzenia ziarnisty o barwie w części korowej białawej, w części walca żółtawej. Zapach słaby, niecharakterystyczny, smak gorzki.

Surowiec służy do otrzymywania inuliny.

Surowiec nie jest opisany w FP IV* stan na 1985r.

Zbiór surowca zielarskiego:

Zbiór korzeni należy przeprowadzić na jesień. Po oczyszczeniu korzenie suszy się w temperaturze 40°C. Zbiór można pozyskiwać ze stanu naturalnego lub z uprawy.

Skład chemiczny surowca zielarskiego:

Korzeń cykorii: [+,3]

Działanie surowca zielarskiego:

Surowiec pobudza łaknienie, trawienie, wydzielanie żółci. Jest moczopędny oraz stosuje się go w bezsenności i bezkwaśności żołądka, w stanach nieżytowych żołądka i dwunastnicy.

W lecznictwie ludowym korzenie i ziele wykorzystywane było do leczenia schorzeń wątroby i nieżytu żołądka. Wyciągi używane były natomiast jako środek wzmacniający i oczyszczający krew.

Ciekawostki:

Cykoria dawniej stanowiła zamiennik drogiej i niedostępnej kawy. Dzisiaj jest coraz bardziej popularna gdyż posiada właściwości prozdrowotne.

Cykoria pojawia się się w sagach i zabobonach wielu krajów.

Odmiany i gatunki pokrewne:

Mniszek lekarskiChaber bławatek - Centaurea cyanus L.
Jastrzębiec leśny - Hieracium murorum L.
Kozibród łąkowy - Tragopogon pratensis L.
Mniszek lekarskiMniszek lekarski - Taraxacum officinale L. - roślina lecznicza, chwast
Źródło:
  1. . Towaroznawstwo zielarskie. PZWL, Warszawa.
  2. . Pospolite rośliny środkowej Europy. PWRiL, Warszawa.
  3. . Przewodnik do oznaczania krajowych roślin zielarskich. PWRiL, Warszawa.
Menu :