Nazwa gatunkowa: Zimowit jesienny - Colchicum autumnale L. [1-3]

Rodzina: Liliowate - Liliaceae [2], lub Malentkowate Melanthiaceae [3]


Morfologia

Wysokość: 8-30 cm [1,2].

Pokrój: kwitnąca, niska bylina [1].

Kwiaty: pojawiają się jesienią. Okwiat niezróżnicowany, posiada 6 jasnofioletowych działek zrośnięte w jedną [1], białą rurkę [1,3]. Pręcików 6, 3 z nich są dłuższe od słupków. Zalążnią trójkomorowa, ujawnia z ziemi się dopiero na wiosnę [1]. Odmiany mogą mieć kwiaty pojedyncze lub pełne, w kolorze białym, purpurowym [2].

Owoce: torebka [1] z trzema komorami [3].

Łodyga: cebula podziemna: duża, z brunatną okrywą. Z cebuli wyrasta głąbik. Liście odziomkowe, kształtu podługowatego lub lancetowatego, pojawiają się na wiosnę z torebką nasienną [1].

Liście: lancetowate, pojawiają się na wiosnę, w lecie żółkną i usychają [2]. Blaszka liściowa posiada równoległe unerwienie [3]

Nasiona: czarnobrunatne, kuliste, zawierają najwięcej alkaloidu - kolchicyny [1].

Inne cechy:Roślina trująca dla ludzi i zwierząt [1-3].


Biologia

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia, długowieczna [2].

Typ rośliny: bylina, geofit [1,3].

Kwitnienie: na jesień: sierpień-wrzesień (VIII-IX) [1].


Ekologia

Pochodzenie:

Zasięg terytorialny: klimat oceaniczny Europy, od niżu do początku rejonów górskich [1], zachodnia i środkowa Europa. W Polsce zimowita można spotkać na pogórzu [3].

Siedliska: łąki, pastwiska, (klasa Molinio-Arrhenatheretea w rzędzie Molinietelia) [1,3]

Zimowit jesienny jest rośliną chronioną [3]


Uprawa

Stanowisko: słoneczne lub półcieniste [2].

Podłoże: zasobne w skł. mineralne, świeże, wilgotne, gliniasto-ilaste, gliniasto-piaszczyste, odczyn obojętny lub kwaśny [1].

Nawadnianie:

Nawożenie:


Zastosowanie

  1. Roślina ozdobna. na rabaty, ogrody skalne, na trawniki w masowej ilości [2,3]
  2. Zielarstwo: roślina lecznicza [3]
  3. Zielarstwo: lecznictwo ludowe [1]
  4. Zielarstwo: roślina barwierska [1].
  5. Przemysł farmaceutyczny - izolowane alkaloidy z nasion i bulw do produkcji leków na reumatyzm i zapalenie stawów [1].


Zielarstwo:

Surowiec zielarski:

Nasiona zimowita Semen Colchici [3]

Bulwa/cebula zimowita Bulbus Colchici [3]

Skład chemiczny surowca zielarskiego:

Nasiona

  • pseudoalkaloidy, pochodne tropanu (kolchicyna, dezacetylometylokolchicynę) [3]

Działanie:

W Lecznictwie nie wykorzystuje się nasion oraz cebul bezpośrednio. Części zimowita służą głównie do otrzymywania kolchicyny, która z kolei wykorzystywana jest w atakach skazy moczanowej i hamowaniu stanu zapalnego, terapiach przeciwnowotworowych, białaczce [3]

Zastrzeżenia:

Cała roślina zawiera trujący dla ludzi i zwierząt alkaloid kolchicynę [1,3].

Barwierstwo:

Zimowitu używano w Szwajcarii do malowania zabarwiania pisanek [1].


Odmiany, gatunki pokrewne i rośliny podobne:

Zimowit okazały Colchicum speciosum Stev. - roślina ozdobna [2]
Krokus wiosenny Crocus vernus Wulf.

Źródło:
  1. . Pospolite rośliny środkowej Europy. PWRiL, Warszawa.
  2. . Kwiaciarstwo. PWRiL, Warszawa.
  3. . Leksykon roślin leczniczych. Świat Książki, Warszawa.

Logo internetowy ogród

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka)

Skomentuj jako pierwszy