Nazwa gatunkowa: Tatarak zwyczajny - Acorus calamus L. [3,4]

Angielska nazwa: Sweet flag, Drug sweetflag (Am.) [3]

Francuska nazwa: Acore odorant, Acore vrai [3]

Niemiecka nazwa: Kalmus [3]

Inne nazwy: Tatarskie ziele, Ajer, Tatarak [4]

Rodzina: Tatarakowate - Acoraceae


Tatarak Acorus

Tatarak zwyczajny

Morfologia:

Wysokość: 30-150 cm, 60-120 cm [4].

Kwiaty: na szczycie łodyg, kwiatostan kolbowaty, żółtobrązowy, długość do 8 cm.

Owoce: czerwona jagoda, nie zawiązują się w naszym klimacie.

Łodyga: u nasady biało-różowa.

Liście: długie, mieczowate, zaostrzone na końcu, szerokości 10-15 mm.

Nasiona:

Korzenie: kłącza osiągające 50 cm długości i 3 cm szerokości.

Cała roślina posiada aromatyczny zapach.


Biologia:

Długość życia rośliny: roślina wieloletnia.

Pokrój: wzniesiona bylina - roślina zielna [4].

Kwitnienie: czerwiec-lipiec (VI-VII) [4].

Rozmnażanie: wegetatywnie poprzez podział kłącza.


Ekologia.

Pochodzenie: Azja - prawdopodobnie Idnie.

Zasięg terytorialny: Azja, Europa, Ameryka.

Siedliska: rośnie w podmokłych i w bardzo wilgotnych miejscach: brzegi wód, moczary, płytkie jeziora.

Tworzy gęste skupiska. W naszym klimacie Tatarak jest niepłodny i rozmnaża się wyłącznie przy pomocy kłaczy [4].

Sitowie tworozone przez tatarak daje schronienie karasiom [4].


Wymagania klimatyczne i glebowe/Uprawa:

Stanowisko: słoneczne, ciepłe [4].

Podłoże: wilgotne, podmokłe, przepuszczalne, żyzne [4].

Nawadnianie: obfite.

Nawożenie: najlepiej organiczne.

Tatarak dobrze się czuje w wodach stojących [4].


Zastosowanie:

Zielarstwo: roślina lecznicza - dla ludzi i zwierząt.

Zielarstwo: roślina przyprawowa.

Przemysł farmaceutyczny.

Przemysł perfumeryjny - aromaterapia.

Przemysł cukierniczy.

Przemysł alkoholowy - produkcja likierów.

Surowiec zielarski:

Kłącze tataraku - Rhizoma Calami, synonim Radix calami aromatici, Radix acori.

Zbiór surowca zielarskiego:

Kłącze pozyskujemy latem lub jesienią (podczas spuszczania wody ze stawów rybnych) za pomocą haków lub bronami ciągniętymi przez konie. Kłącza oczyszcza się z korzeni, liści i włóknistych resztek liści, obcina i myje. Surowiec suszymy w temperaturze nie wyższej niż 35°C. Kłącze nie powinno być okorowane. Surowiec może być w postaci pokrojonej na kawałki.

Przechowywanie surowca zielarskiego:

W szczelnych naczyniach.

Informacje dotyczące surowca:

Kłącze jest lekko spłaszczone, ze śladami po korzeniach i liściach (trójkątne blizny), żółtoczerwonobrunatne, o przełomie równym i drobnoziarnistym. Zapach posiada silny swoisty, aromatyczny i przyjemny, smak korzenny i gorzkawy.

Kłącze tataraku powinno zawierać co najmniej 2,5% olejku eterycznego.

Surowiec jest objęty FP IV [1].

Skład chemiczny surowca zielarskiego:

,

Działanie surowca zielarskiego:

Wewnętrznie: akoryna zawarta w surowcu pobudza i reguluje wydzielanie soków trawiennych żołądka i jelit, a więc pozytywnie wpływa na proces trawienia. Działa również rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i dróg żółciowych. Znajdujące się w surowcu izomery azaronu działają uspokajająco i wzmacniająco.

Zewnętrznie: łagodząco w stanach zapalnych, stosowane w płukaniu jamy ustnej, zapobiega powstawaniu łupieżu na głowie, a także wypadaniu włosów.

Forma stosowania:

Herbaty - pobudza apetyt i ułatwia trawienie.

Leki/Suplementy/Mieszanki:

Przyprawa:

Tatarak jako przyprawa w Polsce jest mało znana. Tatarakiem można przyprawiać zupy, buliony, wywary z ryb, ciemne sosy, kapustę, tłuste pieczone mięso, pieczone ziemniaki i warzywa. Niektóre osoby przyprawiają nim słodkie potrawy, zupy owocowe i sałatki owocowe. Przyprawiać należy otrożnie ze względu na silny smak i aromat.

Ciekawostki:

Tatarak stosowany był w Indiach od bardzo dawna jako roślina lecznicza. Do Europy został sprowadzony przez Arabów lub przez wojska tatarskie.


Zdjęcia:

tatarak zwyczajny acorus calamus okaz zielnikowy

tatarak zwyczajny okaz zielnikowy


Źródło:
  1. Walewski W. 1985. Towaroznawstwo zielarskie. PZWL, Warszawa.
  2. Sedo A. Krejca J. 1987. Rośliny źródłem przypraw. PWRiL, Warszawa.
  3. Lewkowicz-Mosiej T. 2003. Leksykon roślin leczniczych. Świat Książki, Warszawa.
  4. Rostafiński J., Seidl O. 1962. Przewodnik do oznaczania roślin. PWRiL, Warszawa.

Pozostaw komentarz

Należy wypełnić prosty test (poniżej). Najedź myszką na kwadrat obok napisu 'Nie jestem robotem' i naciśnij lewy przycisk myszy komputerowej. Po przejściu testu można wysłać komentarz. Przepraszamy za utrudnienia

*Komentując wpis, akceptujesz jednocześnie paragraf nr 9 regulaminu wortalu (patrz stopka)

Skomentuj jako pierwszy