Doniczka, donica [ang. pot, pots]

Kategoria: Przedmioty ogrodnicze


doniczki.jpg

Z lewej donica z tworzywa sztucznego

o kształcie ściętego ostrosłupa

po prawej donica z tworzywa sztucznego

o kształcie ściętego stożka,

po środku donica ceramiczna.

Definicja

Doniczka - jest to pojemnik służący do uprawy roślin i stwarzający im odpowiednie warunki do wzrostu [1], ułatwiający transport i przenoszenie roślin [2]. W przypadku uprawy roślin w celu dekoracji pomieszczeń lub przestrzeni, doniczki powinny spełniać także funkcję dekoracyjną [2]. Doniczki mogą być wykonane z różnych materiałów [1]. Doniczki znajdują zastosowanie na prawie każdym etapie uprawy roślin ozdobnych [2]. Obecnie najpopularniejszymi doniczkami stosowanymi w ogrodnictwie są doniczki wyprodukowane z tworzyw sztucznych [3].


Kształt doniczki

Doniczka zazwyczaj posiada kształt ściętego stożka - umożliwia to łatwe wyjmowanie z nich roślin, a także wyjmowanie ich z formy w procesie produkcji. Większe donice mogą posiadać różne kształty np. półkolisty lub cylindrowaty, ponieważ służą za docelowe przedmioty do uprawy roślin []. Niestety, kształt ściętego i odwróconego stożka nie jest dostosowany do kształtu systemu korzeniowego roślin, ponieważ system korzeniowy roślin jest najszerszy w dolnej części podłoża [2].


Konstrukcja doniczki

Doniczka zwykle posiada grubszy górny brzeg, umożliwiający łatwiejszy jej transport. W doniczkach powinien znaleźć się drenaż, który umożliwia odpływ zbyt dużej ilości wody [1].


Oznaczenia doniczek:

Doniczki oznacza się cyframi, które oznaczają ich górną (wewnętrzną) średnicę w centymetrach [zb. 1,2]. Wysokość doniczek jest zwykle taka sama [2] lub o jeden centymetr mniejsza od górnej średnicy doniczki [1,2]. Przy niektórych roślinach takich


Podział doniczek ze względu na kształt:

Ścięty stożek [1,2]

Ścięty ostrosłup - czworo- i ośmiokątne [2]

Półkoliste

Cylindryczne, proste [2]

Różny kształt, artystyczne

Podział doniczek ze względu na ilość doniczek i ich połączenie:

Pojedyncze [2]

Wielodoniczki - połaczone w palety[2]


Podział donic ze względu na materiał z którego zostały wykonane:

Gliniana, ceramiczna - dawniej powszechnie używany rodzaj doniczki ze względu na wytrzymałość w stosunku do innego typu donic oraz dostępność na rynku [], lecz zrezygnowano z nich ze względu na lżejsze - plastikowe [2]. Wadą glinianych doniczek była duża waga, niska sterylność i możliwość ich stłuczenia [2]. Na dnie ceramicznych doniczek znajduje się otwór umożliwiający odpływ zbyt dużej ilości wody [2] Do zalet doniczek glinianych można zaliczyć możliwość odparowywania wody, przenikania powietrza do korzeni [2] oraz łatwa utylizacja z neutralnym wpływem na środowisko naturalne.

Drewniana - prymitywny rodzaj donicy mający zastosowanie zazwyczaj jako drewniane kubły dla dużych roślin [1]. Wadą takich donic jest przemakanie i ich gnicie jeżeli nie zastosujemy izolacji wewnętrznej np. folii lub impregnatu [1]. Dawniej stosowano wypalanie drewnianych kubłów, aby zapobiec szybkiemu ich gniciu [1].

Tekturowa, kartonowa - donica jednokrotnego użycia [1], stosowana przy produkcji rozsady [2]. Doniczka ta wykonana jest z tektury gładkiej lub dziurkowanej, sprasowanej masy papierowej która łatwo ulega biodegradacji w glebie [zb. 1,2].

Z tworzyw sztucznych, plastikowe - wykonane są z tworzyw sztucznych: polistyrenu, styropianu, poliuretanu i innych [2]. Doniczki z tworzyw sztucznych mogą być nawet do 15 razy lżejsze od doniczek ceramicznych [2]. Dzisiaj powszechnie stosowane ze względu na niską cenę, wagę i stosunkowo dużą trwałość []. Główną wadą jest ich utylizacja, która może mieć negatywny wpływ na środowisko naturalne []. Doniczki z tworzyw sztucznych wystawione na działanie silnego słońca i wysokich wahań temperatur mogą po pewnym czasie się kruszyć lub łamać, dlatego jeżeli nie są używane to powinny być przechowywane w odpowiednim miejscu [3].

Torfowe, Ziemne - wykonane ze sprasowanej ziemi lub torfu przy pomocy narzędzia lub maszyny nazywanej doniczkarką [1]. Takie doniczki mogą mieć dodatek nawozów [1] lub witamin startowych ułatwiające wzrost siewek. Doniczki wykonane z ziemi lub torfu są bardzo kruche i delikatne [1].

Rękawy, doniczki z taśmy winidurowej - spinane w walce o szerokości 10-12 cm [2]

W ogrodnictwie stosuje się również wielodoniczki lub multiplaty o różnych średnicach w zależności od rośliny. Wielodoniczki wykonane są zazwyczaj z tworzywa sztucznego i służą do produkcji rozsady. Takie doniczki mają niestety niską trwałość i po dwóch lub trzech sezonach należy je wymienić na nowe.


Przechowywanie doniczek:

Doniczki oraz inne pojemniki do uprawy roślin powinno się składować w wyznaczonym do tego celu miejscu. Doniczki układa się według rozmiaru w szeregach, umieszczając jedną w drugą. Szeregi kładziemy poziomo, aby zapobiec zgniataniu najniżej położonych doniczek [1].


Zdjęcia:

epipremnum donica

Epipremnum w dużej donicy


Źródło:
  1. Kiljańska I. (Red.) 1971. Kwiaciarstwo. PWRiL, Warszawa.
  2. Chlebowski B., Mynett K. 1982. Kwiaciarstwo. PWRiL, Warszawa.
  3. Doświadczenia i obserwacje własne: Aleksander Skrzyński.